Η Λευκωσία αρχίζει να αναπτύσσει επιτέλους την επιχειρηματική της δραστηριότητα και της ανάπτυξης ακινήτων. Νέες πολυκατοικίες, ψηλά κτίρια και νέα επιχειρηματικά εγχειρήματα, όπως ξενοδοχεία, κάνουν αισθητή την παρουσία τους στην πρωτεύουσα. Ωστόσο, αυτή η απότομη ανάπτυξη του ξενοδοχειακού τομέα μοιάζει με επικίνδυνη στροφή που κρύβει ενδεχομένως και κινδύνους.

Ως η μοναδική μοιρασμένη πρωτεύουσα στον κόσμο, αποτελεί πόλος έλξης για τους τουρίστες που επισκέπτονται την Κύπρο, αλλά και σημείο που ενώνει την Μέση Ανατολή και την Ευρώπη για τους επιχειρηματίες. Ενδεχομένως αντιλαμβανόμενη η ξενοδοχειακή βιομηχανία αυτήν την ανάγκη για στέγαση των επισκεπτών, εντοπίζει ελλείψεις και προχωρεί σε ανανέωση και επέκταση του «στόλου» των διαθέσιμων καταλυμάτων. Το ερώτημα που τίθεται όμως, είναι κατά πόσο η Λευκωσία μπορεί να διαχειριστεί και κυρίως να αντέξει αυτήν τη μεγάλη αύξηση στον αριθμό των ξενοδοχειακών κλινών που έρχεται, αφού τουλάχιστον επτά νέες ξενοδοχειακές μονάδες είναι στα σκαριά.  

Πιο κάτω εξετάζουμε τη δυναμική των ξενοδοχείων και την πορεία τους τα τελευταία χρόνια, την ώρα που νέα ξενοδοχεία ετοιμάζονται να εγκατασταθούν στην πρωτεύουσα.

Όπως είναι γνωστό, παρατηρώντας την πορεία του τουρισμού για την περίοδο 2014 με 2018, καταγράφεται μια αξιοπρόσεκτη ανοδική πορεία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του κλάδου από την Στατιστική Υπηρεσία, το 2014 έφτασαν στην Κύπρο 2.441.232 τουρίστες, το 2015 2.659.400, το 2016 3.186.531, το 2017 3.652.073 και το 2018  3.938.625. Για φέτος, τα δεδομένα αναμένεται να αλλάξουν και η τάση να είναι πτωτική όπως παραδέχονται όλοι οι εμπλεκόμενοι. Άλλωστε, μέχρι τον Μάιο έφτασαν στην Κύπρο 1.121.361 τουρίστες, αριθμός μειωμένος κατά 1,12%, αφού κατά την αντίστοιχη περσινή περίοδο είχαν έρθει 1.134.076 τουρίστες.

Ο προβληματισμός ο οποίος προκύπτει τόσο για τη δυναμική όση και για τη βιωσιμότητα των ξενοδοχείων βρίσκεται στον αριθμό των ατόμων που διέμειναν τα τελευταία χρόνια σε καταλύματα στην πρωτεύουσα. Εάν δούμε γενικά τους αριθμούς, η Λευκωσία παρουσιάζει σημαντικές αυξομειώσεις τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υφυπουργείου Τουρισμού σχετικά με τη Δυναμικότητα της Ξενοδοχειακής Βιομηχανίας, κατά το 2016 έφτασαν στη Λευκωσία συνολικά 139.293 επισκέπτες. Την επόμενη χρονιά ο αριθμός αυτός ανέβηκε στους 155.168 για να πέσει το 2018 στους 142.070 επισκέπτες.

Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται τα ξενοδοχεία των τεσσάρων αστέρων, στα οποία η διαμονή παρουσίασε μείωση κατά 16%. Συγκεκριμένα, το 2016 τα τετράστερα ξενοδοχεία υποδέχθηκαν 45.204 τουρίστες και το 2017 υποδέχτηκαν 52.551 τουρίστες. Η πτώση ήρθε το 2018, όπου φιλοξένησαν τον χαμηλότερο αριθμό τουριστών στα υπό εξεταζόμενα έτη, δηλαδή 44.319 τουρίστες.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και τα υπόλοιπα ξενοδοχεία της πρωτεύουσας, με τις μειώσεις να είναι πιο έντονες κατά το 2018. Μόνη εξαίρεση, τα μονάστερα ξενοδοχεία όπου μεταξύ της τριετίας 2016, 2017 και 2018, είχαν αντίστοιχα 6.059 αφίξεις (+30% από το 2015), 6.737 αφίξεις (+11%) και 7.026 αφίξεις (+4%).

Την ίδια ώρα, αξίζει να σημειωθεί πως τα ξενοδοχεία πλέον αντιμετωπίζουν και τον ανταγωνισμό από διάφορες διαδικτυακές πλατφόρμες με κυριότερη την Airbnb. Ενδεικτικά, σύμφωνα με έκθεση της KPMG, κατά το 2018 καταγράφτηκαν 48.359 επισκέπτες σε καταλύματα που προσφέρονται από διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως το Airbnb, στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου. Από αυτούς, οι 5.586 επισκέπτες ήταν στη Λευκωσία.

Λιγότερες κλίνες

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υφυπουργείου Τουρισμού, από το 2016 μέχρι το 2018, η Λευκωσία έχει παραμείνει σταθερή μόνο στα αστέρια των ξενοδοχείων έχοντας 20 ξενοδοχεία αστέρων. Η μόνη διαφοροποίηση είναι στις κλίνες όπου το 2016 υπήρχαν 2.170 κλίνες, ενώ τα επόμενα δύο έτη υπήρχαν 2.461 κλίνες. Ουσιαστικά, η διαφορά που προκύπτει αφορά τις κλίνες των τριάστερων ξενοδοχείων με το 2016 να έχουν καταγραφεί 659 κλίνες αλλά στη συνέχεια να μειώνονται στις 394 κλίνες. Επίσης, υπάρχει μια πολύ μικρή αύξηση στις κλίνες των μονάστερων ξενοδοχείων από 217 που ήταν το 2016, σε 233 κλίνες τα επόμενα χρόνια. Συνολικά, το 2018 υπήρχαν 27 ξενοδοχειακές μονάδες με 2.637 κλίνες στη δυναμικότητα της Λευκωσίας, το 2017 υπήρχαν 25 μονάδες με 2.617 κλίνες και το 2016 επίσης 25 μονάδες αλλά με 2.866 κλίνες.

ΠΗΓΗ: Υφυπουργείο Τουρισμού

Χαμηλότερη πληρότητα

Ακόμα πιο ανησυχητικό για τα ξενοδοχεία της Λευκωσίας, είναι το γεγονός πως και η πληρότητα κινείται πτωτικά κατά την τελευταία τριετία. Πιο αναλυτικά, η καθαρή πληρότητα όλων των ξενοδοχείων το 2016 είχε φτάσει στο 31,9% (αύξηση κατά 20,2% από την προηγούμενη χρονιά). Το 2017 η καθαρή πληρότητα ήταν στο 35,5% (αύξηση 11,6%) ενώ το 2018, ήταν στο 33,2% παρουσιάζοντας μείωση 6,7%.

Στον πιο κάτω πίνακα βλέπουμε την πληρότητα των ξενοδοχείων ανά κατηγορία αστέρων για τα έτη 2016-2018 σε ποσοστά και στις παρενθέσεις τα ποσοστά σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Και εδώ, φαίνεται πως τα ξενοδοχεία των τεσσάρων αστέρων δέχτηκαν τις μεγαλύτερες μειώσεις, αυτή τη φορά στη πληρότητα, κατά το 2018 –κατά 13,2% πιο συγκεκριμένα από το 2017– ενώ τα ξενοδοχεία ενός αστέρα παρουσιάζουν μια πιο ανοδική πορεία. Η καθαρή πληρότητα στο σύνολο όλων των αδειούχων καταλυμάτων της Λευκωσίας ήταν για το 2018 στο 32,7%, ενώ το 2017 ήταν στο 35% και το 2016 στο 31%.

ΠΗΓΗ: Υφυπουργείο Τουρισμού

Λίγες και οι διανυκτερεύσεις

Στο ερώτημα «πόσο διέμειναν οι επισκέπτες στα ξενοδοχεία αστέρων στη Λευκωσία;», η απάντηση είναι «κάθε πέρσι και καλύτερα». Σύμφωνα πάντα με στοιχεία από το Υφυπουργείο Τουρισμού και στις διανυκτερεύσεις παρατηρείται σημαντική μείωση στα ξενοδοχεία αστέρων. Πιο συγκεκριμένα, το 2016 καταγράφτηκαν 292.787 διανυκτερεύσεις (12% αύξηση από το 2015), το 2017 καταγράφτηκαν 318.757 διανυκτερεύσεις (αύξηση 9%), για να πέσει κατά 7% ο αριθμός το 2018 με 297.965 διανυκτερεύσεις. Συνολικά, οι διανυκτερεύσεις όλων των αδειούχων καταλυμάτων της Λευκωσίας έφτασαν τις 314.038 για το 2018, ενώ για το 2017 ήταν 334.690 και το 2016 ήταν 309.486.

Ανά κατηγορία ξενοδοχείων, τα ξενοδοχεία τεσσάρων αστέρων επηρεάστηκαν περισσότερο το 2018, με 13% ετήσια μείωση. Τα ξενοδοχεία πέντε και τριών αστέρων, είδαν το 2018 μείωση στις διανυκτερεύσεις κατά 3%, ενώ τα ξενοδοχεία δύο αστέρων κατέγραψαν μείωση 10%. Από την άλλη, ανοδική είναι η πορεία των ξενοδοχείων του ενός αστέρα με 30% αύξηση στις διανυκτερεύσεις κατά το 2018.

ΠΗΓΗ: Υφυπουργείο Τουρισμού

Τα νέα ξενοδοχεία

Στην εξίσωση όλων των πιο πάνω, έρχονται να προστεθούν νέα ξενοδοχεία -  επτά στο σύνολο. Όπως έχει γίνει γνωστό το πρώην «Holiday Inn», το οποίο έκλεισε το 2016, έρχεται ανανεωμένο και με νέα ονομασία ως «Wyndham Nicosia», φέροντας μάλιστα πέντε αστέρια και θα διαθέτει 140 δωμάτια. Το ξενοδοχείο θα είναι υπό τη διαχείριση της Wyndham Grand και θα ανακατασκευαστεί από τον όμιλο Zeus International, ο οποίος δραστηριοποιείται εμπορικά στον κλάδο εκμετάλλευσης και διαχείρισης ξενοδοχειακών μονάδων.

Μετά το «Radisson Blu Hotel Larnaca», το οποίο λειτούργησε τον Αύγουστο του 2018, σειρά παίρνει η Λευκωσία. Το νέο «Radisson Blu Hotel Nicosia» θα βρίσκεται στην οδό Σαλαμίνος. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του εκτελεστικού αντιπροέδρου και Chief Development Officer της Radisson Hotel Group, Elie Younes, το ξενοδοχείο θα περιλαμβάνει 180 δωμάτια, εκ των οποίων τα 150 είναι στάνταρ και τα 30, σουίτες.

Σχέδια για δημιουργία σύγχρονου αστικού ξενοδοχείου (boutique hotel) έχει και η εταιρεία ισραηλινών συμφερόντων Fattal Hotel Management, η οποία έχει αποκτήσει  5.600 τ.μ. κτίριο από την Τράπεζα Κύπρου έναντι 9 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το κτίριο που στέγαζε το υποκατάστημα της πρώην Λαϊκής Τράπεζας μέχρι το 2013, στη λεωφόρο Μακαρίου. Στο παρόν στάδιο δεν έχουν δοθεί στοιχεία σε σχέση με τον αριθμό των δωματίων του ξενοδοχείου.

Κινητικότητα παρατηρείται και στην οδό Στασίνου, στο σημείο όπου στεγαζόταν το πρώην νυχτερινό κέντρο ZOO. Συγκεκριμένα, εκεί θα ανεγερθεί από κυπριακή εταιρεία ξενοδοχείο έξι ορόφων, το οποίο θα διαθέτει τριάντα δωμάτια.

Σε μια άλλη εξέλιξη, υπάρχουν σχέδια για ανέγερση ξενοδοχείου 28 ορόφων κοντά στο παλαιό ΓΣΠ, από Κύπριο επενδυτή. Την ίδια ώρα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίας για τη δημιουργία 10όροφου ξενοδοχείου, χωρητικότητας 40 υπνοδωματίων στην οδό Ομήρου.

Υπενθυμίζεται ότι, στις αλλαγές των ξενοδοχείων της πρωτεύουσας τοποθετείται και το «Landamark Nicosia», πρώην «Hilton Cyprus». Το πέντε αστέρων ξενοδοχείο απέκτησε νέο όνομα και λογότυπο, προς τα τέλη Μαΐου και διαθέτει 294 δωμάτια και σουίτες. Υπενθυμίζεται επίσης πως το «Hilton Park» έχει προχωρήσει σε σημαντικές κινήσεις αναβάθμισης των χώρων του, τόσο διαμονής όσο και ψυχαγωγίας. Μάλιστα, με την ολοκλήρωση των ανακαινίσεων, το ξενοδοχείο θα μετατραπεί σε πέντε αστέρων από τέσσερα που διαθέτει σήμερα.

Μόνο με τα στοιχεία των πιο πάνω ξενοδοχείων –πλην των υφιστάμενων­– υπολογίζονται τουλάχιστον 400 δωμάτια επιπρόσθετα στη δύναμη της πρωτεύουσας. Επομένως, το ερώτημα που προκύπτει είναι αν τελικά, με αυτές τις προσθήκες η Λευκωσία αντέχει την συνύπαρξη τόσων ξενοδοχείων, την ώρα που –όπως μαρτυρούν και οι αριθμοί– οι επισκέψεις και διαμονές κινούνται πτωτικά όπως επίσης και οι πληρότητες.

Πηγή: περιοδικό Insider