Δεν ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς η εφαρμογή του σχεδίου Εστία, καθώς το ενδιαφέρον των δανειοληπτών, μέχρι στιγμής, είναι χαμηλό. Οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν στις τράπεζες, κατά την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του Σχεδίου δεν ξεπέρασαν τις 100.
Παρόλο που το Σχέδιο έχει αναρτηθεί εδώ και μήνες στις ιστοσελίδες των υπουργείων Εργασίας και Οικονομικών καθώς και στις ιστοσελίδες των τραπεζών, πολλοί δανειολήπτες φαίνεται πως δεν φρόντισαν να ενημερωθούν.
Το Σχέδιο θα συμβάλει στην προστασία της κύριας κατοικίας των δανειοληπτών, που είναι υποθηκευμένη ως εξασφάλιση στο μη εξυπηρετούμενο δάνειο και παράλληλα θα συμβάλει στη μείωση των κόκκινων δανείων, που αποτελούν τον μεγαλύτερο βραχνά στον τραπεζικό τομέα και κατ’ επέκταση στην οικονομία.
Το κράτος θα καταβάλει το 1/3 της δόσης των δανειοληπτών που θα ενταχθούν στο Σχέδιο. Ανάλογα με την ηλικία των δανειοληπτών, ανάλογη θα είναι και η διάρκεια συμμετοχής τους στο Σχέδιο, η οποία μπορεί να φτάσει μέχρι τα 25 χρόνια.
Μειωμένο ενδιαφέρον
Οι τράπεζες αποδίδουν τον μειωμένο αριθμό των αιτήσεων στις διαδικασίες, στα πολλά παραστατικά και έγγραφα που καλούνται προσκομίσουν οι δανειολήπτες. Συγκεκριμένα η αίτηση χωρίζεται σε έντεκα μέρη και περιλαμβάνει 33 σημεία. Επίσης πρέπει να συνοδεύεται με 51 παραστατικά-πιστοποιητικά και εκθέσεις. Οι τράπεζες θωρούν πως ένας από τους κύριους λόγους, είναι η λανθασμένη χρονική στιγμή της έναρξης υποβολής των αιτήσεων. Και αυτό, γιατί το τελικό έντυπο της αίτησης και ο οδηγός συμπλήρωσης της αίτησης ετοιμάστηκε αρχές Αυγούστου, ο οποίος είναι μήνας διακοπών.
Επιπλέον διαπιστώνεται πως οι ενδιαφερόμενοι δεν αναλώνουν τον απαραίτητο χρόνο για να ετοιμάσουν την αίτηση με αποτέλεσμα αυτή να είναι λειψή. Οι αιτητές δεν διαβάζουν τον οδηγό του υπουργείου Εργασίας, που καταγράφει τα πάντα για τη συμπλήρωση της αίτησης. Όπως μας λέχθηκε, υπάρχουν και τράπεζες που ήρθαν σε επαφή με τους πελάτες τους, πριν από την εφαρμογή του Εστία και τους βοήθησαν να ετοιμάσουν τις αιτήσεις τους. Ωστόσο, όταν ήρθε η ώρα να τις υποβάλλουν, οι αιτητές είχαν προσκομίσει τα μισά έγγραφα που απαιτούνταν.
Προβλήματα αντιμετωπίζουν οι δανειολήπτες και με τις κρατικές υπηρεσίες καθώς όταν μεταβαίνουν στο κτηματολόγιο για να εξασφαλίσουν παγκύπρια έρευνα ακίνητης περιουσίας, του αιτητή, της συζύγου και των τέκνων του, αυτό τους ενημερώνει πως αυτή δεν μπορεί να είναι έτοιμη πριν τα τέλη Οκτωβρίου, δηλαδή, 15 δηλαδή μέρες πριν από τη λήξη της υποβολής των αιτήσεων. Επίσης, άλλο ένα πρόβλημα αφορά το κόστος που επωμίζονται οι δανειολήπτες στο κτηματολόγιο.
Για κάθε άτομο που γίνεται η έρευνα, το κτηματολόγιο χρεώνει €20, άρα για τετραμελή οικογένεια, ο αιτητής θα πρέπει να καταβάλει το ποσό των €80. Για έρευνες που δεν είναι απλές, η χρέωση είναι υψηλότερη. Κάποιοι οι οποίοι μερίμνησαν και εξασφάλισαν την έρευνα ακίνητης περιουσίας ενωρίτερα με τιμές του 2013, αυτές δεν είναι αποδεκτές γιατί τον περασμένο Ιούλιο ανακοινώθηκαν οι νέες αξίες των ακινήτων με τιμές 2018. Στην αίτηση θα πρέπει να προσκομίσουν έγγραφα σχετικά με τις αξίες του 2018, άρα οι συγκεκριμένοι δανειολήπτες, θα πρέπει να πληρώσουν ξανά για επικαιροποίηση των αξιών των ακινήτων τους.
Άλλες πριν, άλλα τώρα
Αρχικά υπολογιζόταν πως στο Σχέδιο θα εντάσσονται περίπου 15 χιλ. δανειολήπτες, ωστόσο νέες εκτιμήσεις μείωσαν τον αριθμό των επιλέξιμων δικαιούχων στις 10 χιλ. Ειδικοί δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ο αριθμός των δανειοληπτών που θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον να είναι πολύ μικρότερος καθώς στους επιλέξιμους δικαιούχους, περιλαμβάνονται και στρατηγικοί κακοπληρωτές οι οποίοι έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία. Όπως μας λέχθηκε, δανειολήπτες από τη συγκεκριμένη κατηγορία, εάν υποβάλουν αίτηση για ένταξη στο Εστία, θα πρέπει να υποβάλλουν όλα τα εισοδηματικά και περιουσιακά τους στοιχεία, κάτι το οποίο δεν επιθυμούν.
Η ακαθάριστη αξία των δανείων τα οποία ενδέχεται να ενταχθούν στο σχέδιο Εστία υπολογίστηκε στα €3,4 δισ. και το συνολικό κόστος για το κράτος στα 25 χρόνια του κύκλου ζωής του Σχεδίου, στα €815 εκατ. (€33 εκατ. τον χρόνο). Κάθε χρόνο στον κρατικό προϋπολογισμό θα περιλαμβάνεται σχετικό κονδύλι. Αύριο τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών θα ενημερωθούν από τον υπουργό Οικονομικών και από εκπροσώπους του υπουργείου Εργασίας, για τα αποτελέσματα των πρώτων ημερών της εφαρμογής του Σχεδίου. Παράλληλα θα ενημερωθούν και για τις προθέσεις και τον προγραμματισμό της κυβέρνησης για την εκπόνηση σχετικού σχεδίου για τα πρόσωπα που δεν δύναται να ενταχθούν στο Εστία, καθώς και για τους συνεπείς δανειολήπτες.
Στο Εστία συμμετέχουν η Τράπεζα Κύπρου, η ΚΕΔΙΠΕΣ, η Ελληνική Τράπεζα, η Alpha Bank, η Astrobank, η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, ο Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Στέγης και η Gordian Holdings. Βάσει των αρχικών εκτιμήσεων των τραπεζών, εκτιμάται πως 4 χιλ. πελάτες της Τράπεζας Κύπρου, με 10 χιλιάδες μη εξυπηρετούμενα δάνεια αξίας €840 εκατ. μπορούν να συμμετέχουν στο Σχέδιο. Στην ΚΕΔΙΠΕΣ, οι λογαριασμοί που ικανοποιούν τα κριτήρια του σχεδίου Εστία ανέρχονται σε περίπου 7.300 και έχουν €1,3 δισ. υπόλοιπα δανείων. Στην Ελληνική Τράπεζα, υπολογίζεται πως θα ενταχθούν στο Σχέδιο κόκκινα δάνεια αξίας €250 εκατ. Από τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης μπορούν να ενταχθούν στο Εστία 1.000 δάνεια, συνολικής αξίας €100 εκατ.
Υπενθυμίζεται πως η υποβολή αιτήσεων μπορεί να γίνεται μέχρι τις 15 Νοεμβρίου. Αρμόδια πηγή δήλωσε στον «Φ» πως δεν πρόκειται να δοθεί παράταση στην υποβολή των αιτήσεων καθώς θα καθυστερήσουν οι υπόλοιπες διαδικασίες. Ως γνωστό, δεν αναμένεται να υπάρξει δεύτερος γύρος υποβολής των αιτήσεων, δηλαδή όσοι δεν υποβάλουν αιτήσεις μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, δεν έχουν δεύτερη ευκαιρία.
Στις τράπεζες υποβάλλονται οι αιτήσεις
Για να ενταχθεί κάποιος στο σχέδιο Εστία θα πρέπει τα δάνεια του να ήταν μη εξυπηρετούμενα την 30ή Σεπτεμβρίου 2017 και να συνεχίζει σήμερα να μην μπορεί να τα εξυπηρετεί. Επίσης η αγοραία αξία της κύριας κατοικίας η οποία αποτελεί εξασφάλιση στο δάνειο, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις €350 χιλ. Σημειώνεται πως δάνεια που έχουν τύχει αναδιάρθρωσης από τις 30 Σεπτεμβρίου 2017 και μετά, δεν μπορούν να ενταχθούν στο Σχέδιο. Οι αιτήσεις είναι αναρτημένες στη σελίδα του υπουργείου Εργασίας.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να υποβάλουν τις αιτήσεις στις τράπεζες που έχουν το δάνειο. Η Τράπεζα θα εξετάζει την αίτηση και θα προωθεί στο Υπουργείο Εργασίας τα αποτελέσματα της εξέτασής της. Το Υπουργείο Εργασίας θα επαληθεύει την αίτηση και τις πληροφορίες του αιτητή και θα εγκρίνει ή θα απορρίπτει την αίτηση. Σημειώνεται πως οι αιτητές που θα απορριφθούν, θα μπορούν να υποβάλλουν ένσταση στην αρμόδια Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων εντός ενός μήνα από την ημερομηνία λήψης γνωστοποίησης της απόφασης.
Τρεις εκτιμήσεις για αξία ακίνητου
Κατά τη διαδικασία της εξέτασης της αίτησης θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος δύο εκτιμήσεων, δηλαδή της τράπεζας και του αιτητή εκτός εάν ο δανειολήπτης αποδέχεται την εκτίμηση του ιδρύματος που θα συμμετέχει στο Σχέδιο.
Σε περίπτωση που η υψηλότερη εκτίμηση με βάση τις πιο πάνω εκθέσεις εκτιμήσεων, είναι ίση ή μεγαλύτερη από τη χαμηλότερη εκτίμηση συν το 25% αυτής, ο αιτητής οφείλει εντός πέντε ημερών από την ημέρα παραλαβής της τελευταίας έκθεσης εκτίμησης, να ζητήσει το διορισμό τρίτου ανεξάρτητου εκτιμητή. Ο ανεξάρτητος εκτιμητής εντός τριάντα ημερών από τον διορισμό του, θα ετοιμάζει ανεξάρτητη εκτίμηση της αγοραίας αξίας της κύριας κατοικίας.
Σε περίπτωση διορισμού τρίτου ανεξάρτητου εκτιμητή, ως αγοραία αξία της κύριας κατοικίας θεωρείται, ο μέσος όρος των δύο πλησιέστερων εκτιμήσεων.
Σε περίπτωση που οι τρεις εκτιμήσεις διαφέρουν μεταξύ τους ισομερώς, τότε ως αγοραία αξία της κύριας κατοικίας θεωρείται ο μέσος όρος των τριών εκτιμήσεων. Το κόστος του κάθε εκτιμητή θα καταβάλλεται από το πρόσωπο που το διόρισε.
Ερωτοαπαντήσεις - οδηγός για τις βασικές πρόνοιες του Σχεδίου
Παρακάτω θα δείτε ερωτήσεις και απαντήσεις, που ετοίμασαν οι τράπεζες, να σκιαγραφήσει τις βασικές πρόνοιες του Σχεδίου για να διευκολυνθούν οι δανειολήπτες που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτό.
Πόσο πρέπει να είναι το ύψος των εισοδημάτων και των περιουσιακών στοιχείων, των δανειοληπτών για να καταστούν δικαιούχοι;
Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα του αιτητή για κάθε έκαστο ημερολογιακό έτος 2017-2018 θα πρέπει να είναι το εξής:
- - €60.000 για οικογένεια με τουλάχιστον τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα
- - €55.000 για οικογένεια με τρία εξαρτώμενα τέκνα
- - €50.000 για οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα
- - €45.000 για οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο
- - €35.000 για οικογένεια χωρίς εξαρτώμενα τέκνα
- - €20.000 για μονήρη νοικοκυριά
Τα παραπάνω ισχύουν και για μονογονεϊκές οικογένειες.
Τι προνοείται για τα περιουσιακά στοιχεία;
Τα υπόλοιπα καθαρά οικογενειακά περιουσιακά στοιχεία του αιτητή δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το 80% της αγοραίας αξίας της κύριας κατοικίας και δεν θα πρέπει να ξεπερνούν σε καμία περίπτωση τις €250 χιλ. Τα περιουσιακά στοιχεία, αφορούν το 2016, 2017 και 2018.
Οποιαδήποτε μετρητά ή καταθέσεις, πέραν είτε των €10.000 είτε του 20% των υπόλοιπων καθαρών οικογενειακών περιουσιακών στοιχείων του αιτητή, όποιο από τα δύο είναι μεγαλύτερο, τα οποία δεν εξασφαλίζουν οποιεσδήποτε πιστωτικές διευκολύνσεις του αιτητή, θα πρέπει να καταβληθούν έναντι των μη εξυπηρετούμενων πιστωτικών διευκολύνσεων πριν τη διαδικασία αναδιάρθρωσης.
Παίζει ρόλο η εθνικότητα;
Ο αιτητής θα πρέπει να είναι πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με νόμιμη και συνεχή διαμονή στην ΕΕ από το 2013 και μετά.
Τι θα πράττουν οι τράπεζες που συμμετέχουν στο Σχέδιο;
Όσες τράπεζες και εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων που συμμετέχουν στο Σχέδιο πρέπει να προσφέρουν σε όλους τους δανειολήπτες που πληρούν τα σχετικά κριτήρια, τυποποιημένη λύση αναδιάρθρωσης με προκαθορισμένους όρους και προϋποθέσεις. Πριν την αναδιάρθρωση του δανείου, η τράπεζα θα αξιολογεί την ικανότητα αποπληρωμής και θα πραγματοποιεί έλεγχο βιωσιμότητας της προσφερόμενης λύσης αναδιάρθρωσης.
Σε περίπτωση που η τράπεζα κρίνει ότι, η λύση αναδιάρθρωσης δεν είναι βιώσιμη, το υπουργείο Εργασίας θα απορρίπτει τη συμμετοχή στο Σχέδιο.
Το αναδιαρθρωμένο ποσό θα υπολογίζεται ως το χαμηλότερο μεταξύ α) του υπολοίπου του δανείου/πιστωτικών διευκολύνσεων που εξασφαλίζονται με την κύρια κατοικία κατά την ημερομηνία της αναδιάρθρωσης και β) της αγοραίας αξίας της κύριας κατοικίας. Το νέο αναδιαρθρωμένο δάνειο θα πρέπει να συνεχίσει να εξασφαλίζεται με την κύρια κατοικία.
Αν υπάρχουν άλλες εξασφαλίσεις στο υφιστάμενο δάνειο, όπως καταθέσεις ή υποθήκες άλλων ακινήτων (πέραν της κύριας κατοικίας), αυτές θα εμπίπτουν στο Σχέδιο;
Στην περίπτωση που το δάνειο/δάνεια εξασφαλίζονται και από άλλες εμπράγματες εξασφαλίσεις, η συμμετέχουσα θα προσφέρει επιπρόσθετο αναδιαρθρωμένο δάνειο σε ένα ποσό που θα ισούται με το χαμηλότερο μεταξύ:
(α) του εναπομείναντος υπολοίπου του δανείου κατά την ημερομηνία αναδιάρθρωσης (μετά από το αναδιαρθρωμένο δάνειο που εξασφαλίζεται με την κύρια κατοικία), και
(β) της αγοραίας αξίας των εμπράγματων εξασφαλίσεων.
Σημειώνεται ότι το επιπρόσθετο αναδιαρθρωμένο δάνειο δεν θα λαμβάνει κρατική χορηγία.
Ποια θα είναι η συνεισφορά του κράτους;
Θα καλύπτει το υπόλοιπο 1/3 των πληρωμών τόκου και κεφαλαίου, μια φορά τον χρόνο, νοουμένου ότι ο δανειολήπτης συνεχίζει να καταβάλλει τα 2/3 και να εξυπηρετεί το αναδιαρθρωμένο του δάνειο. Οι πληρωμές θα καταβάλλονται από το Δεκέμβριο μέχρι τον Απρίλιο.
Τι γίνεται εάν ο δανειολήπτης δεν καταβάλει τα 2/3 της δόσης;
Αμέσως τερματίζεται η κρατική χορηγία και θα πρέπει να επιστρέψει στο υπουργείο Εργασίας το συνολικό ποσό της χορηγίας που καταβλήθηκε. Επιπλέον το δάνειο επανέρχεται στην αρχική του μορφή πριν αυτό αναδιαρθρωθεί ενώ τράπεζα θα εφαρμόσει όλα τα μέτρα για ανάκτηση των οφειλών
Πώς θα υπολογίζεται η διάρκεια αποπληρωμής του αναδιαρθρωμένου δανείου;
Η διάρκεια αποπληρωμής του δανείου ορίζεται ως ακολούθως με βάση την ηλικία του αιτητή:
- - Ηλικία 18-50, χρόνος αποπληρωμής 25 χρόνια
- - Ηλικία 51-55, χρόνος αποπληρωμής 20 χρόνια
- - Ηλικία 56-60, χρόνος αποπληρωμής 15 χρόνια
- - Ηλικία 61-65, χρόνος αποπληρωμής 10 χρόνια
- - Ηλικία ≥66, χρόνος αποπληρωμής 5 χρόνια.
Τι επιτόκιο θα έχει το δάνειο που θα ενταχθεί στο «Εστία»;
Για τα πρώτα 7 χρόνια, το επιτόκιο του αναδιαρθρωμένου δανείου είναι μεταβλητό και βασίζεται στο εξαμηνιαίο επιτόκιο Euribor +2,5% (με ανώτερο όριο το 3,5%). Για την υπόλοιπη διάρκεια αποπληρωμής το επιτόκιο θα διαμορφωθεί στο εξαμηνιαίο επιτόκιο Euribor +2%.
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος