Δυο χρόνια ήταν αρκετά ώστε τα ενοίκια καταστημάτων στις καλές εμπορικές πιάτσες των πόλεων να πάρουν τα πάνω τους και να αυξηθούν κατά 100% . Σε σχέση με το 2013 η αύξηση είναι 180%. Σήμερα για ένα κατάστημα 100 τ.μ στην οδό Λήδρας στη Λευκωσία το ενοίκιο μπορεί να φθάσει μέχρι και τις €7.000, ενώ το 2017 ήταν €3.500.
Αν το κατάστημα είναι λίγο μεγαλύτερο, στα 150 τ.μ, το ενοίκιο σήμερα φθάνει τα €10.500. Το 2013 περίοδος της κρίσης το ανώτατο ενοίκιο για ένα κατάστημα 100 τ.μ στη Λήδρας ήταν €2.500 και ένα χρόνο μετά πήρε πάνω €1.000. Για ένα κατάστημα στη Μακαρίου 100 τ.μ το ενοίκιο σήμερα μπορεί να φθάσει τις €6.000. Την περίοδο της κρίσης το μέγιστο ποσό ενοικίου για ένα κατάστημα 100 τ.μ ήταν €2.000. Τα χρόνια προ κρίσης η ανώτατη τιμή για ενοίκιο ήταν €3.000.
Σύμφωνα με τη μελέτη του γραφείου Δανός και Συνεργάτες, μέλος του διεθνούς Οργανισμού BNP Paribas Real Estate, φαίνεται ότι κάποιοι δρόμοι, κερδίζουν την εύνοια των εγχώριων και ξένων αλυσίδων στην εστίαση και στην ένδυση που αναζητούν τα καλά σημεία που έχουν απομείνει στους πρωτοκλασάτους εμπορικούς δρόμους. Η οδός Λήδρας πήρε τα πάνω της από το 2014 και μετά. Συγκεκριμένα από το 2009 μέχρι το 2011 η μέγιστη τιμή ενοικίου ήταν €30. Για ένα κατάστημα 100 τ.μ το μέγιστο ενοίκιο ήταν €3.000. Το 2012 οι τιμές ενοικίου ήταν στα €20 σημειώνοντας κατακόρυφη πτώση, Το 2013 μια χρονιά κρίσης το μέγιστο ενοίκιο ανά τετραγωνικό μέτρο ήταν στα €25. Από εκεί και μετά η εικόνα αλλάζει τελείως.
Η μίνιμουμ τιμή για ενοίκιο καταστήματος είναι στα €30 και η μάξιμουμ στα €35, κάτι που παρέμεινε σταθερό ως το 2017. Οι τιμές από το 2013 αυξήθηκαν κατά €1.000 σ’ ένα χρόνο. Από το 2018 οι μάξιμουμ τιμές ενοικίου αυξάνονται κατακόρυφα στα €70. Πέρα από τις αλυσίδες λιανικού εμπορίου τόσο η Λήδρας όσο και οι παράλληλοι δρόμοι αποτελούν σημείο αναφοράς για καφέ και χώρους εστίασης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Λήδρας καταλάμβανε την 59 θέση ανάμεσα στις 71 πιο εμπορικές οδούς για το 2016, όπου σημειωτέον αναρριχήθηκε από την 61η θέση που καταλάμβανε στα στατιστικά του 2015.
Στη Μακαρίου τον πάλαι ποτέ εμπορικό δρόμο που αριθμεί μεγάλο αριθμό λουκέτων τόσο λόγω της κρίσης την περίοδο του 2013 αλλά και λόγω των εμπορικών κέντρων, οι τιμές των ενοικίων έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά. Το ενοίκιο ανά τετραγωνικό μέτρο για ένα κατάστημα ήταν €20 με €30 το 2009. Τιμές που παρέμειναν στα ίδια επίπεδα ως το 2012. Δηλαδή για ένα κατάστημα 100 τ.μ το μέγιστο ενοίκιο ήταν €3.000. Το 2013 και το 2014 αρχίζει η παρακμή στα ενοίκια της Μακαρίου.
Οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο μειώνονται στα €20. Δηλαδή για ένα κατάστημα 100 τ.μ το ενοίκιο μειώνεται στις €2.000. Μικρή διαφοροποίηση παρουσιάζεται το 2016 έως το 2017. Το εύρος τιμών για ενοίκιο κυμαίνεται από €20 - €25. Ουσιαστικά η μίνιμουμ τιμή είναι στα επίπεδα που ίσχυε από το 2009. Η μάξιμουμ τιμή είναι ελαφρώς πιο κάτω. Το 2018 και μέχρι το 2020 το σκηνικό στις τιμές ενοικίων αλλάζει και πάλι. Η μίνιμουμ τιμή παραμένει στα €20 ανά τετραγωνικό μέτρο για ενοίκιο αλλά η μεγαλύτερη φθάνει τα €60 το 2018. Δηλαδή για ένα κατάστημα 100 τ.μ το ενοίκιο πηγαίνει στις €6.000. Το 2019 και η πρόβλεψη για το 2020 έχουν νέα αλλαγή. Η μικρότερη τιμή ενοικίου ανά τετραγωνικό μέτρο μειώνεται στα €10 και η μεγαλύτερη παραμένει στα €60.
Ο παράλληλος δρόμος της Μακαρίου, η Στασικράτους, έχει χάσει από την παλιά εμπορική του αίγλη αλλά κάποια καταστήματα εξακολουθούν να δίνουν το «παρών» τους. Στη Στασικράτους το ενοίκιο ανά τετραγωνικό μέτρο είναι από €15 έως €40. Για ένα κατάστημα 100 τ.μ το ανώτατο ενοίκιο είναι €4.000, ενώ μέχρι το 2017 η ανώτατη τιμή ενοικίου ήταν €2.500. Σύμφωνα με τα στοιχεία μια από τις άσχημες χρονιές για τη Στασικράτους ήταν το 2012 με την τιμή να είναι στα €20 το τ.μ για ενοίκιο, δηλαδή €2.000 ενοίκιο για ένα κατάστημα 100 τ.μ
Τα ενοίκια στην οδό Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό για ένα κατάστημα 100 τ.μ μπορεί να φθάσει μέχρι τις €4.500 ενώ το 2013 ήταν μέχρι €2.500. Τα χρόνια προ κρίσης το ανώτατο ενοίκιο μπορούσε να φθάσει μέχρι €3.000.
Πιο ακριβές τιμές για αγορά στη Μακαρίου
Μπορεί η Λήδρας να έχει από τα πιο ψηλά ενοίκια, αλλά όταν πρόκειται για πωλήσεις ακινήτων, τα καταστήματα στη Μακαρίου έχουν τις πιο ψηλές τιμές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του γραφείου Δανός και Συνεργάτες, η τιμή πώλησης ενός καταστήματος το τ.μ είναι μέχρι €4.000 στη Μακαρίου. Για ένα κατάστημα 100 τ.μ ο ενδιαφερόμενος αγοραστής πρέπει να καταβάλει ως μέγιστο ποσό τις €400.000 και ως ελάχιστο ποσό τις €300.000. Οι χρονιές που τα καταστήματα πωλούνταν πιο φθηνά στη Μακαρίου ήταν το 2013 και το 2014.
Η μέγιστη τιμή πώλησης ανά τετραγωνικό μέτρο ήταν €2.000 και η μίνιμουμ €1.500. Το 2009 η μεγαλύτερη τιμή πώλησης ανά τετραγωνικό μέτρο για ένα κατάστημα ήταν €3.000 και η μικρότερη €2.500. Το 2017 και 2018 η τιμή πώλησης ανά τετραγωνικό μέτρο ήταν €3.000. Στη Στασικράτους και στην οδό Λήδρας οι τιμές πώλησης των καταστημάτων δεν διαφέρουν το 2017 και 2018. Συγκεκριμένα και στους δυο εμπορικούς δρόμους οι τιμές πώλησης των καταστημάτων ήταν μέχρι €2.500 το τ.μ και η χαμηλότερη €2.000. Το 2019 και η πρόβλεψη για το 2020 είναι ότι η τιμή πώλησης ανά τετραγωνικό μέτρο για κατάστημα στη Λήδρας και Στασικράτους είναι η χαμηλότερη €2.000 και η ψηλότερη €3.000. Στην οδό Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό η ανώτατη τιμή πώλησης καταστήματος το τετραγωνικό μέτρο είναι €4.000 το 2019 και αναμένεται να παραμείνει στα ίδια επίπεδα το 2020. Η μικρότερη τιμή €2.500. Το 2017 και 2018 η ανώτατη τιμή πώλησης το τετραγωνικό μέτρο για ένα κατάστημα ήταν €3.000 και η χαμηλότερη €1.500.
Ο «αέρας» κοστίζει
Η άυλη εμπορική αξία (όπως είναι η θεσμοθετημένος ο όρος του «αέρα») ανερχόταν σε εκατοντάδες ευρώ ιδίως τα χρόνια πριν από την κρίση, όταν δεν υπήρχε και ο ανταγωνισμός από τα εμπορικά κέντρα. Η γιγάντωση του φαινομένου, οφειλόταν στο παρελθόν στην έλλειψη εμπορικών χώρων, τουλάχιστον στα τότε πιο περιζήτητα σημεία. Η ζήτηση για νέα σημεία πώλησης από τις εμπορικές αλυσίδες δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί από την αγορά, με αποτέλεσμα τα μεν ενοίκια να αυξάνονται, αλλά και ο «αέρας» να ζει και βασιλεύει, καθώς αρκετοί έμποροι ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν αδρά, προκειμένου να εξασφαλίσουν μια θέση σε ένα κεντρικό δρόμο. Έκτοτε, η δημιουργία των εμπορικών κέντρων και η κρίση του 2013 άλλαξε τα δεδομένα. Δεν υπάρχει σταθερό ποσό αέρα για κάθε περιοχή, η τιμή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως, την περιοχή, το ενοίκιο, τον εξοπλισμό και τα θέλω του κάθε ιδιοκτήτη.
Π. Δανός: Σταθεροποίηση τιμών σε ήπια επίπεδα
Με τα στοιχεία που συγκεντρώνει κάθε χρόνο η Δανός | An Alliance of BNP Paribas Real Estate επιβεβαιώνει τη συνεχόμενη αύξηση τόσο στην αγορά όσο και στην ενοικίαση καταστημάτων κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε χρόνων, με ήπια όμως άνοδο την περίοδο 2018-2019, σχολιάζει ο Πάνος Δανός διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. Η εν λόγω αύξηση των τιμών ενοικίασης και πώλησης σε καταστήματα υψηλών προδιαγραφών και σε εμπορικά κέντρα ή εμπορικά σημεία, παρατηρείται κυρίως λόγω μειωμένης προσφοράς τέτοιων χώρων.
Η πορεία των τιμών προβλέπεται να σταθεροποιηθεί σε ήπια επίπεδα τα επόμενα δύο χρόνια καθώς συμπληρώνεται μια πενταετία συνεχούς ανάπτυξης της οικονομίας αλλά και αύξησης των τιμών. Με βάση τη σημερινή ζήτηση που υπάρχει στον συγκεκριμένο τομέα θεωρούμε ότι θα επιτύχουν τα νέα εμπορικά/εκπτωτικά κέντρα όπως το Metropolitan και το Neo Plaza τα οποία θα καλύψουν την επιπλέον ζήτηση.
Κατά τα τελευταία έτη, λόγω της μεγάλης ζήτησης, η πληρότητα στις κύριες εμπορικές αρτηρίες των μεγάλων πόλεων έχει κορεστεί με ένα διάστημα ‘αδράνειας’ λόγω των οδικών και άλλων κατασκευαστικών έργων που διενεργήθηκαν ή βρίσκονται προς το τέλος. Παράλληλα, συνεχίζεται η ελκυστικότητα και η τάση των καταναλωτών προς τα εμπορικά κέντρα και τα πολυκαταστήματα, αφού πλέον οι καταναλωτές προτιμούν πιο άνετες συνθήκες για τα ψώνια τους και τα συνδυάζουν παράλληλα με ψυχαγωγία. Η εύκολη στάθμευση, η πρόσβαση σε κλιματιζόμενους χώρους, η επίσκεψη σε έναν μόνο χώρο όπου κανείς συνδυάζει ψώνια, διασκέδαση και φαγητό κάτω από τον ίδιο χώρο, κάνουν τα εμπορικά κέντρα ιδανικά και κατάλληλα για όλες τις ηλικίες.
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος