Μετά από τέσσερα χρόνια ραγδαίας ανάπτυξης, ο τομέας των ακινήτων δείχνει να μπαίνει σε πιο ήπια φάση. Μετά την υιοθέτηση πιο αυστηρού πλαισίου για χορήγηση διαβατηρίων, η ζήτηση για ακίνητα παρουσίασε κάμψη και το στοίχημα θα είναι πως θα κινηθεί η αγορά το 2020.

Το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων είχε ουσιαστικά στη σταθεροποίηση του κλάδου των ακινήτων όταν αυτός κατέγραφε αρνητικούς ρυθμούς μεγέθυνσης και πολύ ψηλή ανεργία. Η απασχόληση στον τομέα των κατασκευών παρουσιάζει ανάκαμψη από το 2015 μέρος της οποίας οφείλεται στις επενδύσεις που διενεργούνται στα πλαίσια του προγράμματος πολιτογραφήσεων. Κατά την περίοδο 2016-2018, οι επενδύσεις που διενεργήθηκαν για αξιοποίηση των προνοιών του Προγράμματος οδήγησαν στη δημιουργία  περίπου 2 χιλιάδων θέσεων εργασίας αυξάνοντας την απασχόληση του τομέα κατά περίπου 8%.

Η απασχόληση στον κατασκευαστικό τομέα άρχισε να επηρεάζεται θετικά από το 2016 με αύξηση 1.970 άτομα, 3.020 άτομα το 2017, 3.447 άτομα το 1ο μισό του 2018 και 3.357 το 1ο εννεάμηνο του 2018.

Η επίδραση του Προγράμματος στην απασχόληση του κλάδου υπολογίζεται στα 341 άτομα το 2016, 638 άτομα το 2017 και 1.265 άτομα για το πρώτο ενιάμηνο του 2018. Με βάση στοιχεία από το Κτηματολόγιο, το μερίδιο των επενδυτών του προγράμματος πολιτογραφήσεων στο σύνολο της αγοράς ακινήτων ανήλθε στο 37,7%, για το σημειώνοντας σημαντική αύξηση από το 2015 που ήταν γύρω στο 19,5%. Το 2016 ήταν στο 21,6% και το 2017 στο 23,2%.

Οι κίνδυνοι για τον εγχώριο τραπεζικό τομέα στη χρηματοδότηση των επενδύσεων είναι περιορισμένοι, αφού αυτή προέρχεται από το εξωτερικό και από ιδίους πόρους των επενδυτών.  Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη η συνολική συνεισφορά του προγράμματος πολιτογραφήσεων στην κυπριακή οικονομία για την περίοδο 2013-2018 υπολογίζεται στα €7,6 με €9,7 δισ. Από την 1η Ιουνίου 2013 μέχρι 15 Αυγούστου 2018   έγιναν συναλλαγές συνολικού ύψους €6,6 δισ., εκ των οποίων τα €3,7 δισ. αφορούν τον τομέα των ακινήτων. Η συνολική έμμεση επίπτωση του προγράμματος στην οικονομία υπολογίζεται στα €2,3 - €3,2 δισ.

Πάντως, η κινητικότητα στον τομέα των ακινήτων είχε ως αποτέλεσμα και τη μείωση των προβληματικών δανείων. Οι μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις στον τομέα των κατασκευών, σύμφωνα με στοιχεία από την Κεντρική Τράπεζα στις 30.9.2018 ανέρχονταν σε €1.487.508 στις κατασκευές και €769.317 στη διαχείριση ακίνητης ιδιοκτησίας σημειώνοντας σημαντική μείωση σε σχέση με το 2014 όπου ανέρχονταν σε €5.128.115 και €2.368.793 αντίστοιχα.

Εκτός από την άμεση επίπτωση, υπάρχει και η έμμεση επίπτωση λόγω δευτερογενών επιπτώσεων (spillovers) και σε άλλους τομείς της οικονομίας όπως στην κατανάλωση, τις επαγγελματικές υπηρεσίες, την εκπαίδευση, τη δημιουργία φορολογικών εσόδων και άλλους τομείς από τους νέους κατοίκους και τις οικογένειές τους, τα οποία δεν μπορούν να μετρηθούν αλλά προσθέτουν στην ήδη άμεση επίπτωση από τον τομέα των κατασκευών. 

Πηγή: Ο Φιλελεύθερος