Όλο και περισσότεροι δανειολήπτες θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στο σχέδιο Εστία σε σχέση με το παλαιό σχέδιο προστασίας της κύριας κατοικίας που εφαρμόζει ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης (ΚΟΑΓ). Κοινός παρανομαστής των δύο σχεδίων είναι η στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και η προστασία της πρώτης κατοικίας.

Στο υφιστάμενο σχέδιο του ΚΟΑΓ ήταν μικρό το ενδιαφέρον των δανειοληπτών για να ενταχθούν σε αυτό καθώς οι διαδικασίες ήταν περίπλοκες. Από τη σύγκριση των δύο σχεδίων, διαφαίνεται πως το «Εστία» είναι πλουσιοπάροχο, καθώς η οροφή των €50 χιλ. στα εισοδηματικά κριτήρια των ενδιαφερομένων αλλά και η αξία του ακινήτου στις €350 χιλ. διευρύνει τον αριθμό των δικαιούχων. Το μόνο κοινό στοιχείο των σχεδίων είναι ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να διαμένουν μόνιμα στην Κυπριακή Δημοκρατία τα τελευταία δέκα χρόνια. 

Παλαιό Σχέδιο ΚΟΑΓ 

Στο παλαιό σχέδιο του ΚΟΑΓ, μπορούσαν να ενταχθούν δανειολήπτες που έχουν στεγαστικό δάνειο με υποθήκη την κύρια τους κατοικία καθώς και δανειολήπτες με  επιχειρηματικά δάνεια για χρηματοδότηση μικρής επιχείρησης με υποθήκη την κύρια κατοικία τους, ή της/του συζύγου των δανειοληπτών.

Παράλληλα, οι δανειολήπτες έπρεπε να πληρούν πέντε κριτήρια και προϋποθέσεις για να συμμετέχουν στο σχέδιο του ΚΟΑΓ. Συγκεκριμένα η εκτιμημένη αγοραία αξίας της κύριας κατοικίας των δικαιούχων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις €250 χιλ. και το ύψος του δανείου που παραμένει προς εξόφληση να μην ξεπερνά το ποσό των €300 χιλ. τα οποία διαφοροποιούνται αναλόγως της σύνθεσης της οικογένειας.

Για παράδειγμα οικογένειες χωρίς παιδία η αγοραία αξία της κύριας κατοικίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις €200 χιλ., ενώ το ύψος του δανείου να είναι μέχρι €240 χιλ. Να σημειωθεί πως για κάθε πρόσθετο παιδί η αξίας της κατοικίας αυξάνεται κατά €10 χιλ. και το ύψος του δανείου κατά €12 χιλ. Εξάλλου οικογένειες με άτομο ή άτομα με ειδικές ανάγκες, η αξία της κατοικίας αυξάνεται στις €250 χιλ. και το ύψος του δανείου είναι €300 χιλ. Για μονήρεις η εκτιμημένη αγοραία αξία της κατοικίας θα πρέπει να κυμαίνεται στις €150 χιλ. και το δάνειο θα πρέπει να είναι μέχρι €180 χιλ., ενώ μονήρεις με ειδικές ανάγκες η αξία της κατοικίας πρέπει να είναι €180 χιλ. και το ύψος του δανείου στις €216 χιλ.

Στο σχέδιο του ΚΟΑΓ τα εισοδηματικά κριτήρια είναι σε συνάρτηση με τη σύνθεση της οικογένειας. Αναλυτικά, για οικογένειες που δεν έχουν παιδία για να μπορούσαν να συμμετέχουν στο σχέδιο θα έπρεπε να έχουν ετήσιο ακάθαρτο εισόδημα μέχρι €22 χιλ. Επίσης για κάθε πρόσθετο παιδί τα εισοδηματικά κριτήρια αυξάνονταν κατά €2 χιλ. Για μονογονεϊκές οικογένειες με ένα παιδί το ετήσιο εισόδημα του ενδιαφερομένου θα έπρεπε να ήταν €20 χιλ., ενώ για κάθε παιδί αυξάνεται το ύψος του εισοδήματος κατά €2 χιλ.

Εξάλλου το ύψος των εισοδημάτων των οικογενειών με άτομα με ειδικές ανάγκες ήταν €33 χιλ., για μονήρεις ήταν €13 χιλ. και για μονήρεις με ειδικές ανάγκες το ύψος των εισοδημάτων ήταν €21,500. Σε σχέση με τα επιχειρηματικά δάνεια ο ετήσιος κύκλος εργασιών της επιχείρησης δεν έπρεπε να υπερβαίνει τις €250 χιλ. και να εργοδοτούνται σε αυτή μέχρι 4 εργαζόμενοι.

Επιπλέον, το σύνολο της εκτιμημένης αξίας της ακίνητης περιουσίας του υποψηφίου και της οικογένειάς του δεν πρέπει να υπερβαίνει συνολικά τις €100 χιλ. Δηλαδή από τον υπολογισμό της αξίας της περιουσίας εξαιρείται η κατοικία στην οποία διέμενε ο αιτητής ή η οικογένειά του εφόσον η εκτιμώμενη αγοραία αξία δεν υπερβαίνει τις €250 χιλ. Μάλιστα για να ενταχθούν οι υποψήφιοι στο σχέδιο θα έπρεπε να είχαν ολοκληρώσει τις διαδικασίες για αναδιάρθρωση των δανείων τους και της διαδικασίας διαμεσολάβησης στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να συνόδευαν την αίτησή τους για συμμετοχή στο σχέδιο του ΚΟΑΓ, από βεβαίωση συμβούλου αφερεγγυότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο, ο ΚΟΑΓ επιδοτούσε μέρος των πληρωμών που αφορούσαν το ενυπόθηκο δάνειο. Συγκεκριμένα η επιδότηση δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει το 60% των πληρωμών με ανώτατο ποσό των €10 χιλ. τον χρόνο για περίοδο 3 ετών. Ταυτόχρονα το σχέδιο περιλάμβανε πρόνοιες για διακοπή της χορηγίας από τον ΚΟΑΓ. Η επιχορήγηση από τον οργανισμό τερματίζεται εάν δεν τεθεί σε ισχύ προσωπικό σχέδιο αποπληρωμής, ή εάν το προσωπικό σχέδιο αποτύχει/τερματιστεί βάση του νόμου για την αφερεγγυότητα φυσικών προσώπων καθώς και εάν βελτιώθηκε η οικονομική θέση του οφειλέτη. Από την άλλη το σχέδιο Εστία αφορά όλα τα δάνεια που είναι εξασφαλισμένα με υποθήκη την κύρια κατοικία.

Μάλιστα το συνολικό οικογενειακό εισόδημα του ενδιαφερομένου δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις €50 χιλ. Επιπλέον τα υπόλοιπα καθαρά περιουσιακά στοιχεία του νοικοκυριού εξαιρούμενης της κύριας κατοικίας, δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν σε τιμές αγοράς το 125% της αγοραίας αξίας της κατοικίας. 

ΣΧΕΔΙΟ ΕΣΤΙΑ Στα €800 εκατ. η συνεισφορά 

Βάσει του σχεδίου Εστία η τράπεζα ή φορέας διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η οποία προηγουμένως έχει υπογράψει μνημόνιο συναντίληψης με τον ΚΟΑΓ, θα έχει την υποχρέωση να αναδιαρθρώσει τα δάνεια που πληρούν τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια, σε ένα ποσό το οποίο θα ισούται με το χαμηλότερο μεταξύ του υπολοίπου του δανείου κατά την ημερομηνία αναδιάρθρωσης και της αγοραίας αξίας της κύριας κατοικίας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, οι όροι της αναδιάρθρωσης θα είναι προκαθορισμένοι και ομοιόμορφοι για όλους τους δανειολήπτες. Διαχειριστής του σχέδιου που αφορά 15 χιλ. δανειολήπτες είναι ο ΚΟΑΓ και καλύπτει μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους €3,4 δισ. με υποθήκη την κύρια κατοικία που αποτελούν περίπου το 55% του συνόλου των κόκκινων στεγαστικών δανείων. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, η συνολική συνεισφορά του κράτους στο Σχέδιο το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή το 2019 θα ανέλθει σε βάθος 25ετίας περίπου στα €800 εκατ.

Το κράτος θα πληρώσει το 1/3 του δανείου 

Σε αντίθεση με το σχέδιο του ΚΟΑΓ, στο σχέδιο Εστία δεν υπάρχει ανώτατο ποσό της χορηγίας, ούτε και ανώτατη περίοδος κατά την οποία θα καταβάλλεται η χορηγία. Βάση του «Εστία» θα καταβάλλεται το 1/3 των δόσεων για την αποπληρωμή, καθ' όλη τη διάρκεια αποπληρωμής του αναδιαρθρωμένου δανείου, με την προϋπόθεση ότι ο δανειολήπτης θα συνεχίσει να καταβάλλει τα υπόλοιπα 2/3 της δόσης.

Ουσιαστικά, τα δάνεια θα αναδιαρθρώνονται σε ένα ποσό το οποίο θα ισούται με το χαμηλότερο μεταξύ του υπολοίπου του δανείου ή των δανείων κατά την ημερομηνία αναδιάρθρωσης και της αγοραίας αξίας της πρώτης κατοικίας όπως αυτή θα προκύπτει από την εκτίμηση. Για παράδειγμα, αν το υπόλοιπο του δανείου κατά την ημερομηνία αναδιάρθρωσης ήταν €40 χιλ. και η αγοραία αξία της κύριας κατοικίας είναι €100 χιλ. το ποσό του αναδιαρθρωμένου δανείου θα είναι €40 χιλ.

Βάσει της φόρμουλας, επί του ποσού των €40 χιλ. ο ΚΟΑΓ θα καταβάλει το 1/3 των δόσεων αποπληρωμής και ο χρεώστης τα 2/3. Σημειώστε επίσης ότι ο δανειολήπτης μπορεί να διαθέτει πρόσθετη περιουσία ίση με το 125% της αξίας της κατοικίας του. Και σε αυτό το σχέδιο τερματίζεται η χορηγία από τον ΚΟΑΓ εάν ο δανειολήπτης δεν καταβάλει τη δική του συνεισφορά για εξόφληση του δανείου που αναδιαρθρώθηκε.

Της Eλευθερίας Παιζάνου