Του Γιώργου Κουκούνη* 

“Αποτελεί μέτρο που οφείλει να λαμβάνει κάθε πολεοδομική αρχή για άρση πολεοδομικής παρανομίας”

Ο έλεγχος της ανάπτυξης ακίνητης ιδιοκτησίας από κάθε πολεοδομική αρχή για εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας θα πρέπει να είναι άμεσος και συνεχής, ώστε να αποφεύγεται η πολεοδομική παρανομία και εκεί όπου υπάρχει να χρησιμοποιείται το μέτρο της ειδοποίησης επιβολής για άρση της. Η πολεοδομική αρχή οφείλει να ενεργεί αυτόβουλα και να ελέγχει κάθε ανάπτυξη κατά το στάδιο των εργασιών και όπου υπάρχει καταγγελία να ανταποκρίνεται χωρίς να ζητεί περισσότερη πληροφόρηση από τον περίοικο που θέτει υπόψη της την παρανομία. Η έκδοση ειδοποίησης επιβολής επιδίδεται στον ιδιοκτήτη ή τον κάτοχο της ακίνητης ιδιοκτησίας για την οποία υπάρχει ισχυρισμός ότι διενεργήθηκε ανάπτυξη χωρίς τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας ή κατά παράβαση όρου ή περιορισμού που τέθηκε σε αυτή.

Με την επίδοση της απαιτείται, εντός της προθεσμίας που ορίζεται, όπως το πρόσωπο που παρανομεί να προβεί σε αφαίρεση της ανάπτυξης που εκτελέστηκε και επαναφορά της ακίνητης ιδιοκτησίας στην κατάσταση που ήταν πριν την ανάπτυξη ή απαιτείται η συμμόρφωση του με όρο ή περιορισμό που τέθηκε στην πολεοδομική άδεια. Για το σκοπό αυτό, ζητείται η κατεδάφιση ή μετατροπή οικοδομής ή έργου και ο τερματισμός της χρήσης της ακίνητης ιδιοκτησίας ή η εκτέλεση εργασιών επί αυτής. Το πρόσωπο προς το οποίο επιδόθηκε ειδοποίηση επιβολής ή άλλο πρόσωπο που έχει συμφέρον στην ακίνητη ιδιοκτησία μπορεί, μέσα στην προθεσμία που ορίζεται στην ειδοποίηση, να υποβάλει ιεραρχική προσφυγή στον Υπουργό Εσωτερικών κατά της ειδοποίησης, εκθέτοντας τους λόγους για ακύρωση της.

Όταν υποβληθεί ιεραρχική προσφυγή, η ειδοποίηση επιβολής παραμένει χωρίς ισχύ μέχρι να εκδοθεί τελική απόφαση ή αποσυρθεί η ιεραρχική προσφυγή, με εξαίρεση το μέρος της ειδοποίησης που αφορά την απαίτηση για τερματισμό των οικοδομικών εργασιών. Οι λόγοι που μπορεί να επικαλεστεί το πρόσωπο που υποβάλει την ιεραρχική προσφυγή αναφέρονται στο άρθρο 47 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972, (α) ότι του χορηγήθηκε πολεοδομική άδεια για την ανάπτυξη, (β) ότι δεν απαιτείτο η άδεια για την ανάπτυξη αυτή ή ότι τηρήθηκαν οι όροι της, (γ) ότι η θεωρούμενη ανάπτυξη δεν αποτελεί ή συνεπάγεται ανάπτυξη, (δ) ότι οι απαιτήσεις της ειδοποίησης επιβολής υπερβαίνουν το αναγκαίο για την επαναφορά της ακίνητης ιδιοκτησίας στην κατάσταση που βρισκόταν πριν την ανάπτυξη ή για τη συμμόρφωση προς τους όρους ή περιορισμούς που αναφέρονται στην ειδοποίηση επιβολής και (ε) ότι η ειδοποίηση δεν επιδόθηκε στον ιδιοκτήτη και τον κάτοχο της ακίνητης ιδιοκτησίας. Ο Υπουργός Εσωτερικών μπορεί να επικυρώσει την ειδοποίηση ή να διορθώσει παρατυπία, ελάττωμα ή λάθος όταν θεωρεί ότι δεν είναι ουσιώδες ή να διατάξει την ακύρωση της ειδοποίησης επιβολής προς όφελος του προσφεύγοντος και την έκδοση πολεοδομικής άδειας χωρίς ή με όρους. 

Η ειδοποίηση επιβολής με την υποβολή ιεραρχικής προσφυγής παύει να αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και αντικείμενο προσφυγής μπορεί να αποτελέσει μόνο η απορριπτική απόφαση του Υπουργού. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην απόφαση του ο Δικαστής του Διοικητικού Δικαστηρίου κ. Γ. Σεραφείμ, στην υπόθεση Αρ. 435/2019 ημερ. 7.8.2019, πράξη ή απόφαση εναντίον της οποίας έχει καταχωρηθεί ένσταση κάτω από τις πρόνοιες του νόμου, χάνει την εκτελεστή της φύση διότι ενσωματώνεται στην μεταγενέστερη απόφαση και συνεπώς δεν μπορεί πλέον να είναι το αντικείμενο προσφυγής. Ούτε δύναται μετέπειτα να καθίσταται αποσπαστή από την απόφαση στην ιεραρχική προσφυγή, πόσο μάλλον για σκοπούς αναστολής της ισχύος της. Εγειρόταν ζήτημα διατήρησης ή ακύρωσης του προσωρινού διατάγματος που εκδόθηκε μετά την έκδοση απορριπτικής απόφασης στην ιεραρχική προσφυγή που να αναστέλλεται η εκτέλεση ή η ισχύς ή η εφαρμογή της ειδοποίησης επιβολής με την οποία κλήθηκε ο αιτητής να προβεί στην άμεση λήψη μέτρων κατεδάφισης του κτιρίου και απομάκρυνση των ελεγχόμενων προσβάσεων από ανυψούμενες μεταλλικές μπάρες και αναστολή ή ακύρωση της λειτουργίας του χώρου μέχρι την τελική εκδίκαση της προσφυγής. 

Το Διοικητικό Δικαστήριο έκρινε ότι με την αίτηση του ο αιτητής ζητούσε την αναστολή της ισχύος της ειδοποίησης επιβολής και όχι της προσβαλλόμενης με την προσφυγή απόφασης του Υπουργού επί της ιεραρχικής προσφυγής εναντίον της ειδοποίησης επιβολής. Δοθέντος ότι η ειδοποίηση επιβολής δεν συμπροσβάλλεται αυτοτελώς, αλλά και αν ακόμα συμπροσβάλλετο αυτοτελώς αυτή δεν θα ήταν εκτελεστή, ούτε δυνάμενη να προσβληθεί αυτοτελώς, ένεκα της συγχώνευσης της στην απόφαση επί της ιεραρχικής προσφυγής που ασκήθηκε από τον αιτητή, το Δικαστήριο ακύρωσε το διάταγμα που αρχικά εκδόθηκε για αναστολή.

*Δικηγόρου στη Λάρνακα