Μεγάλο απόθεμα ακινήτων αναμένεται ότι θα βγει προς πώληση στην αγορά. Οι λόγοι είναι δύο, κατά την έκθεση της Κομισιόν. Ότι αρχίζουν να πωλούνται αυτά που έχουν αγοραστεί για την απόκτηση ιθαγένειας μέσω του κυπριακού διαβατηρίου. Η Κομισιόν στην έκθεση του χειμερινού ευρωπαϊκού εξαμήνου σημειώνει ότι το πρόγραμμα ιθαγένειας απαιτεί κατοχή της αποκτηθείσας κατοικίας για τουλάχιστον τρία έτη.
Ο δεύτερος λόγος αφορά στον ενισχυμένο όγκο των ακινήτων που θα βγουν στην αγορά· είναι η πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων από τις κυπριακές τράπεζες σε εξειδικευμένους διαχειριστές. Μπορεί, σημειώνεται στην έκθεση, αυτό να καταλήξει στην ταχύτερη πώληση των εξασφαλίσεων, με αποτέλεσμα την είσοδο μεγάλου αποθέματος ακινήτων στην αγορά.
Στην έκθεση του χειμερινού ευρωπαϊκού εξαμήνου αναφέρεται πως «η κατασκευή ακινήτων παρουσιάζει σταθερή αύξηση από τα μέσα του 2016, όπως αποδεικνύεται από τον αριθμό των νέων ακινήτων». Η Κομισιόν σημειώνει ότι, «σύμφωνα με αναφορές, η κατασκευή μετατοπίζεται προς τα ακίνητα πολυτελείας για να προσαρμοστεί στη μεταβαλλόμενη ζήτηση και για να μπορέσουν οι κατασκευαστικές εταιρείες να επωφεληθούν από χρηματοδότηση μέσω προπωλήσεων. Αυτή η χρηματοδότηση μέσω προπωλήσεων εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης, δεδομένου ότι η τραπεζική πίστη εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά περιορισμένη».
Οι ξένοι αγοραστές αγόρασαν σχεδόν το ήμισυ (48%) του συνόλου των ακινήτων που πωλήθηκαν το 2018. Αυτό σύμφωνα με την Κομισιόν έχει συμβάλει στις περιφερειακές διαφορές που παρατηρήθηκαν στις τάσεις των τιμών. Οι τιμές των ακινήτων στη Λεμεσό, όπου συγκεντρώνεται κατά κύριο λόγο η ρωσική κοινότητα, αυξήθηκαν πολύ περισσότερο απ’ ό,τι αλλού. Εν τω μεταξύ σημειώνεται πως «οι αγορές κατοικιών από τους Κυπρίους εξακολουθούν να περιορίζονται από τον περιορισμένο τραπεζικό δανεισμό.
Ως εκ τούτου, παρά τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης για τα κυπριακά νοικοκυριά, οι ντόπιοι αγόρασαν λιγότερα ακίνητα από ό,τι το προηγούμενο έτος». Η έκθεση της Κομισιόν αναφέρει ακόμα πως «η ανάκαμψη της στεγαστικής αγοράς θα μπορούσε να μειώσει το ιδιωτικό χρέος, αλλά οι υφιστάμενες ανεπάρκειες του συστήματος έκδοσης και μεταβίβασης τίτλων ιδιοκτησίας περιπλέκουν τις διαδικασίες εκποιήσεων και αποτρέπουν τη ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων».
Σχετικά με το σχέδιο Εστία οι επιφυλάξεις συνεχίζουν να υπάρχουν. Η αυστηροποίηση των κριτηρίων συνέβαλε σε κάποιο βαθμό στην αντιμετώπιση ζητημάτων δικαιοσύνης και ηθικού κινδύνου, ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται κάποιες ανησυχίες. «Ως εκ τούτου, η εφαρμογή του καθεστώτος χρήζει στενής παρακολούθησης».
Η Κομισιόν αναφέρει πως «το σχέδιο έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με τον ηθικό κίνδυνο και τον δίκαιο χαρακτήρα του. Η άμεση χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων, σε συνδυασμό με ένα αποτελεσματικό δικαστικό σύστημα, μπορεί να μετριάσει ορισμένους από αυτούς τους κινδύνους και τελικά να ενισχύσει τη νοοτροπία συνέπειας στις πληρωμές. Τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα του σχεδίου δεν είναι ακόμη ορατά», κατά την Κομισιόν.
Τέλος αναφέρεται πως τον Σεπτέμβριο του 2018, το ιδιωτικό χρέος ανερχόταν στο 291,3 % του ΑΕΠ, από 316,3 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2017. Αν και η υποχώρησή του κάτω από το όριο του 300% αποτελεί θετική εξέλιξη, απαιτείται πολύ μεγαλύτερη απομόχλευση, σύμφωνα με την Κομισιόν. Στην έκθεση τονίζεται πως «είναι πολύ σημαντικό να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο και αξιόπιστο σύστημα έκδοσης και μεταβίβασης τίτλων ιδιοκτησίας, το οποίο θα διασφαλίζει ότι οι αγοραστές που καταβάλλουν το πλήρες αντίτιμο του ακινήτου αποκτούν τους τίτλους γρήγορα και χωρίς εμπόδια».
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος