Στον απόηχο της επικαιρότητας για το επενδυτικό σχέδιο πολιτογραφήσεων, τις αντιδράσεις που υπήρξαν και την πρόσφατη αναθεώρηση του προγράμματος, το Insider επιχειρεί μία χαρτογράφηση του αντίκτυπου που είχε το συγκεκριμένο πρόγραμμα στον τομέα των ακινήτων με σημείο αναφοράς την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2018.

Συσχετίζοντας στοιχεία για τα πωλητήρια έγγραφα που δημοσιοποιεί το Κτηματολόγιο και πρόσφατη έρευνα της KPMG Κύπρου για τον τομέα των ακινήτων, προκύπτει πως το 11.9% των αλλοδαπών αγοραστών ακινήτων, απέκτησαν πολυτελές ακίνητο αξίας άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κτηματολογίου, είχαν κατατεθεί 3186 πωλητήρια έγγραφα από αλλοδαπούς μέχρι τον Σεπτέμβριο ενώ σύμφωνα με την έρευνα της KPMG, για την ίδια περίοδο οι πράξεις που ξεπερνούσαν σε αξία το 1 εκατ. ευρώ ανήλθαν σε 380. Βέβαια, όπως είναι γνωστό, το σχέδιο προβλέπει για ελάχιστη επένδυση 2 εκατ. ευρώ στον τομέα των ακινήτων ώστε να μπορεί  κάποιος να αιτηθεί διαβατηρίου. Αν απομονωθούν οι πράξεις πέραν των 2 εκατ. ευρώ, τότε αυτές περιορίζονται σε 123. Από τις πληροφορίες που συλλέξαμε, όμως, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις ξένων που ενδιαφέρονται για το σχέδιο, οι οποίοι επιλέγουν να επενδύσουν σε περισσότερα από ένα ακίνητα ώστε να καλύψουν το όριο των 2 εκατ. ευρώ.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως από τις 3186 καταθέσεις πωλητηρίων εγγράφων που έγιναν για την υπό αναφορά περίοδο, οι 1004 προέρχονταν από πολίτες από χώρες μέλη της ΕΕ ενώ οι 2182 από πολίτες από χώρες εκτός ΕΕ. Εάν προχωρούσαμε στο αυθαίρετο συμπέρασμα ότι κανένας αγοραστής από Κύπρο ή χώρα της ΕΕ δεν απέκτησε ακίνητο άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ και όλα αγοράστηκαν από κατοίκους χωρών εκτός ΕΕ, τότε θα προέκυπτε πως το 17.4% αυτών των αγοραστών απέκτησε ακίνητο αξίας άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Σε ένα γενικότερο συσχετισμό, τουλάχιστον από πλευράς όγκου, τα 380 πωλητήρια για ακίνητα αξίας άνω του ενός εκατ. ευρώ, αντιστοιχούσαν σε μόλις 5.6% των συνολικών πωλητηρίων εγγράφων που είχαν κατατεθεί μέχρι τον Σεπτέμβρη. Από πλευράς αξίας, ενδεχομένως τα δεδομένα να είναι διαφορετικά αφού πρόκειται για ακίνητα μεγάλης αξίας. Χαρακτηριστικά, εάν χρησιμοποιούσαμε τα στοιχεία της KPMG και υποθέταμε πως τα 247 ακίνητα που πωλήθηκαν σε τιμή μεταξύ 1-2 εκατ. ευρώ, άξιζαν όλα 1 εκατ. ευρώ, τα 104 ακίνητα αξίας 2-3 εκατ. ευρώ, άξιζαν όλα 2 εκατ. ευρώ και τα 29 ακίνητα αξίας άνω των τριών εκατομμυρίων ευρώ, άξιζαν 3 εκατ. ευρώ, τότε η συνολική αξία αυτών των πράξεων θα ανερχόταν σε περίπου 540 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη, εάν υποθέταμε πως για τις δύο πρώτες κατηγορίες οι πράξεις γίνονταν κοντά στο άνω όριο, δηλαδή των δύο και των τριών εκατομμυρίων ευρώ και υποθέταμε πως για τις πράξεις άνω των τριών εκατ. ευρώ η τιμή ήταν τα πέντε εκατ. ευρώ, τότε η συνολική αξία αυτών των πράξεων, θα ξεπερνούσε τα 950 εκατ. ευρώ. Και πάλι σχετικά αυθαίρετα, θα μπορούσε να εξαχθεί το συμπέρασμα πως για την περίοδο Ιανουαρίου –Σεπτεμβρίου 2018 η διάμεση αξία των πράξεων που σχετίζονταν με πολυτελή ακίνητα είναι γύρω στα 750 εκατ. ευρώ. Άρα, για ολόκληρο το 2018 η αξία των πράξεων για πολυτελή ακίνητα με ελάχιστη τιμή το 1 εκατ. ευρώ, θα μπορούσε να εκτιμηθεί σε περίπου 1 δις ευρώ. Δυστυχώς το Κτηματολόγιο δεν δημοσιοποιεί στοιχεία σε σχέση με την αξία των πωλητηρίων εγγράφων που κατατίθενται, ώστε να μπορεί να γίνει ο σχετικός συσχετισμός. 

Η εξάρτηση κάθε επαρχίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κτηματολογίου, Πάφος και Λεμεσός είναι οι επαρχίες με τις περισσότερες πωλήσεις σε αλλοδαπούς αγοραστές, ωστόσο, τουλάχιστον από πλευράς όγκου, η εξάρτηση της Λεμεσού δεν είναι τόσο μεγάλη. Αναλυτικότερα, για την υπό αναφορά περίοδο, το 79% των πωλητηρίων εγγράφων στην Πάφο κατατέθηκαν από αλλοδαπούς ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στη Λεμεσό ήταν 36.7%. Στη Λάρνακα ήταν 51.5%, στην επαρχία Αμμοχώστου 64.3% και στην επαρχία Λευκωσίας 14.3%. Εάν συγκρίνουμε τα πωλητήρια που κατατέθηκαν από κατοίκους χωρών εκτός ΕΕ, έναντι του συνόλου των πωλητηρίων για κάθε επαρχία, τα ποσοστά διαμορφώνονται ως εξής: Πάφος 46.3%, Λεμεσός 30.8%, Λάρνακα 41%, Αμμόχωστος 39.1%, Λευκωσία 7.5%

Εάν προχωρήσουμε ένα βήμα ακόμα, και συγκρίνουμε τις πράξεις άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ, όπως της εντόπισε η KPMG, με το σύνολο των πράξεων ανά επαρχία, προκύπτει πως η εξάρτηση της κάθε επαρχίας, πάντα με γνώμονα των όγκο συναλλαγών, έχει ως εξής: Πάφος 3.3%, Λεμεσός 9.6%, Λάρνακα 2.9%, Αμμόχωστος 10.2%, Λευκωσία 0.8%. Από τα πιο πάνω, προκύπτει πως η εξάρτηση της αγοράς ακινήτων στην Πάφο από ξένους αγοραστές είναι τεράστια, ωστόσο, οι πράξεις σε σχέση με ακίνητα πολυτελείας είναι περιορισμένες. Αντίθετα, στις επαρχίες Λεμεσού και Αμμοχώστου, οι πράξεις για πολυτελή ακίνητα αποτελούν σημαντικό ποσοστό του τομέα, τόσο από πλευράς όγκου και ενδεχομένως ακόμα περισσότερο από πλευράς αξίας.

Η παρακολούθηση των τάσεων σε σχέση με την αγορά ακινήτων και η δημοσίευση επαρκών και σωστών στοιχείων αποτελούν καθοριστικό παράγοντα ώστε να  διασφαλιστεί πως ο τομέας δεν θα παρουσιάσει για ακόμα μία φορά υπερθέρμανση χωρίς να γίνει αντιληπτό. Τα στοιχεία που δίδονται σήμερα στη δημοσιότητα από το Τμήμα Κτηματολογίου, όχι μόνο δεν αποδίδουν την πλήρη εικόνα αλλά μπορεί να οδηγούν και σε παραπλανητικά συμπεράσματα.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

• ΠΗΓΗ: Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας 
• Περίοδος Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2018

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

• 
  ΠΗΓΗ: Εκτίμηση Insider, στοιχεία από KPMG Cyprus Real Estate Market Report 
• Περίοδος Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2018

Πηγή: Ο Φιλελεύθερος