Του Γιώργου Κουκούνη*
“Η αδειοδότηση ανάπτυξης αποφασίζεται με αναφορά στο ισχύον σχέδιο ανάπτυξης”
Η Πολεοδομική Αρχή (ΠΑ), εξετάζοντας αίτηση ανάπτυξης ακίνητης ιδιοκτησίας, λαμβάνει υπόψη τις πρόνοιες του εφαρμοστέου στην περίπτωση σχεδίου ανάπτυξης που περιλαμβάνει το Τοπικό Σχέδιο και το Σχέδιο Περιοχής, καθώς και οποιοδήποτε άλλο ουσιώδη παράγοντα. Ο πολεοδομικός έλεγχος αποσκοπεί στην εξέταση και λήψη απόφασης αδειοδότησης της ανάπτυξης, η οποία σημαίνει την εκτέλεση οικοδομικών, μηχανικών, μεταλλευτικών ή άλλων εργασιών εντός, επί, ύπερθεν ή κάτωθεν ακίνητης ιδιοκτησίας και περιλαμβάνει τη μετατροπή ή τη διαίρεση γης σε οικόπεδα, την κατεδάφιση οικοδομής, τη διάνοιξη οδού και τη χρήση εξωτερικού μέρους οικοδομής για την έκθεση διαφημίσεων. Η έναρξη οποιασδήποτε ανάπτυξης σε ακίνητη ιδιοκτησία απαιτεί τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας, η οποία να εξουσιοδοτεί τη συγκεκριμένη ανάπτυξη. Η ΠΑ μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση άδειας ή να χορηγήσει άδεια είτε χωρίς είτε υπό όρους. Οι όροι που η ΠΑ μπορεί να επιβάλει είναι για ρύθμιση της ανάπτυξης ή της χρήσης ακίνητης ιδιοκτησίας ή για επιβολή υποχρέωσης εκτέλεσης έργων που κρίνονται σκόπιμα για την ανάπτυξη ή για την αφαίρεση οικοδομών ή έργων ή τον τερματισμό της εξουσιοδοτημένης χρήσης ακίνητης ιδιοκτησίας ή προς επαναφορά της στην πρότερη κατάσταση. Η επιβολή όρων χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις πρόνοιες του εφαρμοστέου σχεδίου ανάπτυξης δεν είναι νόμιμη. Περαιτέρω, το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί με απόφαση του να χορηγεί πολεοδομική άδεια κατά παρέκκλιση του σχεδίου ανάπτυξης, ανεξάρτητα αν η ανάπτυξη έχει συντελεστεί ή όχι, σε έκτακτες και δικαιολογημένες προς το δημόσιο συμφέρον περιπτώσεις ή άλλες ειδικές περιπτώσεις.
Όταν η ΠΑ εγκρίνει αίτηση για προτεινόμενη ανάπτυξη, εκδίδοντας την πολεοδομική άδεια, θέτει όρους, οι απαιτήσεις των οποίων πρέπει να αποτελούν μέρους Σχεδίου που να έχει δημοσιευθεί. Σε διαφορετική περίπτωση, ο επηρεαζόμενος ιδιοκτήτης δικαιούται να προσβάλει την απόφαση της ΠΑ και να ζητήσει την ακύρωση της. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση που εξέδωσε στην Α.Ε. 135/2011 ημερ.18.4.2018, εξέτασε αναθεωρητική έφεση του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως που υποστήριζε ότι η πρωτόδικη ακυρωτική απόφαση ήταν εσφαλμένη επειδή στηριζόταν στο γεγονός ότι η επιβολή όρων στην πολεοδομική άδεια έγινε χωρίς τη δημοσίευση ρυμοτομικού σχεδίου και επομένως ήταν μη νόμιμη. Η ΠΑ υποστήριζε ότι το συμπέρασμα αυτό προσέκρουσε στο νόμο και τη σχετική νομολογία, αφού υπάρχει διάκριση μεταξύ πρωτεύοντος και δευτερεύοντος τοπικού οδικού δικτύου, όπου το πρώτο δημοσιεύεται με το Τοπικό Σχέδιο ενώ το δεύτερο είναι αποτέλεσμα απρόβλεπτων και αστάθμητων παραγόντων και γι’ αυτό είναι αδύνατο να προβλεφθεί και να δημοσιευθεί. Περαιτέρω, η ΠΑ υποστήριζε ότι το τεμάχιο του ιδιοκτήτη επηρεάζεται από δευτερεύον τοπικό οδικό δίκτυο, το οποίο μάλιστα στην έκταση που επηρεάζει τα συνορεύοντα τεμάχια, έχει ήδη κατασκευαστεί κατόπιν αδειοδότησης της αναπτύξεως τους. Τέλος, υποστήριξε ότι η ύπαρξη δημοσιευμένου ρυμοτομικού σχεδίου είναι αναγκαία σε περιπτώσεις οικοδομικής ανάπτυξης και όχι σε περιπτώσεις οικοπεδικής ανάπτυξης όπως ήταν η παρούσα.
Το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε ότι ήταν παραδεκτό ότι δεν υπάρχει δημοσιευμένο ρυμοτομικό σχέδιο και με αναφορά στη νομοθεσία και στη νομολογία, διαφώνησε με τις εισηγήσεις της ΠΑ. Τόνισε ότι η νομολογία δεν προβαίνει σε διάκριση περί της ύπαρξης πρωτεύοντος και δευτερεύοντος τοπικού οδικού δικτύου, αφού δεν προβλέπεται στο νόμο. Συνεπώς, η αδειοδότηση κάθε ανάπτυξης πρέπει να εξετάζεται και να αποφασίζεται με αναφορά στο ισχύον σχέδιο ανάπτυξης. Πολεοδομική απόφαση που λαμβάνεται εκτός του πιο πάνω νομοθετικού πλαισίου στερείται νομιμότητας και υπόκειται σε ακυρότητα, όπως ορθά αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Πρόσθεσε ότι ο όρος «ανάπτυξη» περιλαμβάνει και τη μετατροπή ή τη διαίρεση οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας σε οικόπεδο ή/και σε χωριστά οικόπεδα και η έννοια του όρου «άλλο ουσιώδη παράγοντα» κρίθηκε ότι αυτός δεν μπορεί να περιλαμβάνει σχεδιασμό, ο οποίος έχει προηγηθεί στο πλαίσιο πολεοδομικής άδειας που έχει παραχωρηθεί για ανάπτυξη γειτονικού τεμαχίου. Αναφέρθηκε στο άρθρο 18 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, που προνοεί ότι το Τοπικό Σχέδιο ή το επί μέρους Σχέδιο Περιοχής κοινοποιείται διά της δημοσίευσης του στο κοινό προς το σκοπό υποβολής και αξιολόγησης τυχόν ενστάσεων, ώστε στην τελική του μορφή να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και να τεθεί σε ισχύ. Μάλιστα, υπήρξε τροποποίηση των άρθρων 11, 12 και 18 ώστε να γίνεται ακόμα πιο έντονη η συμμετοχή του κοινού στην τελική διαμόρφωση των κατά τόπους σχεδίων ανάπτυξης. Συνεπώς, ορθά παρατηρήθηκε πρωτόδικα ότι οι όροι τέθηκαν χωρίς να έχει δημοσιευθεί ρυμοτομικό σχέδιο, με όλες τις συνακόλουθες διασφαλίσεις για αμφισβήτηση και έλεγχο.
*Δικηγόρου στη Λάρνακα
Η Υπουργός Μεταφορών και Έργων κα Βασιλική Αναστασιάδη
Κύριε Πρόεδρε του ΚΕΒΕ, κύριοι διοργανωτές της έκθεσης,
κύριοι εκθέτες, φίλες και φίλοι,
Είναι με ιδιαίτερη χαρά που αποδέχθηκα την πρόσκληση των διοργανωτών για να τελέσω τα εγκαίνια της έκθεσης ακινήτων Property Show 2018.
Όπως γνωρίζετε, η κυβέρνηση προσδίδει ιδιαίτερη σημασία σε σημαντικές εκδηλώσεις που προβάλλουν ζωτικούς τομείς της οικονομίας μας.
Η έκθεση Property Show προβάλλει το μεγάλο και ιδιαίτερα σημαντικό για την οικονομία μας, τον τομέα των ακινήτων και μέσω αυτού ολόκληρη την οικοδομική βιομηχανία.
Με την ανάκαμψη της οικονομίας μας και την επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης της τάξης του 4% του ΑΕΠ, ο τομέας των ακινήτων αντέδρασε θετικά, με αποτέλεσμα σήμερα να παρατηρείται συνεχής άνοδος στις πωλήσεις τόσο σε ντόπιους όσο και σε ξένους που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν ακίνητη περιουσία στη χώρα μας.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, η άνοδος στις πωλήσεις ακινήτων ανήλθε τον περασμένο μήνα στο 23%. Το στοιχείο αυτό από μόνο του δείχνει τη σημαντική ανάκαμψη της κτηματαγοράς.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση θα συνεχίσει την ευφάνταστη πολιτική της για στήριξη και ενίσχυση της αγοράς ακινήτων. Ήδη, οι αλλαγές που έγιναν και τα κίνητρα που χορηγήθηκαν τα τελευταία χρόνια, λειτουργούν ως κινητήριος δύναμη για την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα.
Στα πλαίσια αυτής της πολιτικής της η κυβέρνηση επικεντρώνεται ιδιαίτερα στις ανάγκες των νέων ζευγαριών που αναζητούν στέγη για να δημιουργήσουν τις οικογένειες τους, ενώ δεν παραλείπει να προωθεί διάφορα μέτρα που να καθιστούν τη χώρα μας ελκυστικό επενδυτικό προορισμό για τα ακίνητα.
Μέσα από συντονισμένες ενέργειες και αποτελεσματικές πολιτικές θα στηρίξουμε και στο μέλλον την κτηματαγορά, ώστε να τονώσουμε περισσότερο τον τομέα και την οικοδομική βιομηχανία, οι οποίοι συμβάλλουν στην προσέλκυση επενδύσεων, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη του συνόλου της οικονομίας.
Είμαστε σίγουροι ότι ο τομέας των ακινήτων έχει πολλά ακόμα να προσφέρει και μαζί με τον τουρισμό, μπορεί να αποτελέσει την ατμομηχανή της οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Με την ευκαιρία, θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές της έκθεσης Property Show που είναι η εταιρεία Επικοινωνίας, Δημοσιότητας, Εκδόσεων, Διαφημίσεων και Συνεδρίων fmw financial media way και η εφημερίδα "ΑΚΙΝΗΤΑ".
Επίσης, επιθυμώ να συγχαρώ το ΚΕΒΕ που έθεσε την έκθεση υπό την αιγίδα του καθώς και τους Υποστηρικτές και Χορηγούς που είναι η εταιρεία Altamira, το Συγκρότημα "Φιλελεύθερος" και η τηλεόραση του "ΑΝΤ1".
Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι κάθε επιτυχία στην έκθεση.
Σας ευχαριστώ πολύ
Του Ανδρέα Α. Ανδρέου*
Κάποτε αποτελούσε ένα στοιχείο κοινωνικής και οικονομικής καταξίωσης. Αφού αποκτούσαμε την κύρια κατοικία μας, στοχεύαμε και σε ένα εξοχικό. Ο συλλογισμός που συνήθως ακολουθούσαμε ήταν ο ακόλουθος: Αφού πάμε που πάμε πολυήμερες διακοπές τα καλοκαίρια, γιατί να μην αποκτήσουμε το δικό μας εξοχικό για να μη χαλάμε τόσα λεφτά στα ξενοδοχεία και να μην έχουμε ανάγκη κανένα; Το εξοχικό ήταν συνήθως συνυφασμένο με τη θάλασσα, καθώς το βουνό αποτελούσε μια δεύτερη επιλογή - κυρίως κάποιες μέρες κοντά στον Δεκαπενταύγουστο, το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, που είναι πιο παραδοσιακά θρησκευτικές γιορτές και “ο αέρας του βουνού μυρίζει καλύτερα”. Με αυτόν τον απλό συλλογισμό αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια των ‘80s και των ‘90s η αγορά εξοχικών κατοικιών στον Πρωταρά, στην Αγία Νάπα και αλλού. Η κύρια πηγή ντόπιων που προέβαιναν σε μια τέτοια επένδυση ήταν οι Λευκωσιάτες (όντας χωρίς “δική” τους θάλασσα), οι οποίοι έδειξαν πολύ νωρίς πως προτιμούσαν την ελεύθερη περιοχή της Αμμοχώστου. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 οι Λευκωσιάτες τοποθέτησαν και τη Λάρνακα στον χάρτη των επιλογών τους, ενώ κάποια χρόνια αργότερα άρχισε να τους ελκύει και η Λεμεσός και σε κάποιο μικρότερο βαθμό η Πάφος. Την τελευταία την επέλεγαν συνήθως αυτοί που είχαν κάποιου είδους δεσμούς με την πόλη και επαρχία. Ήταν όμως αυτή η επενδυτική κίνηση μια καλή επιλογή ή μήπως όχι;
Διάφορες οπτικές
Υπάρχουν πολλές οπτικές γωνίες για να εξεταστεί αυτή η απορία. Από μιαν άποψη, σε κάποια άτομα ο πιο πάνω απλός συλλογισμός τούς βγήκε. Για παράδειγμα, αν ένας καθηγητής ή ένας αστυνόμος ή ένας τραπεζικός που είχαν σταθερό και σίγουρο μισθό στα τέλη της δεκαετίας του 1980 προέβαιναν σε αγορά ενός διαμερίσματος των δύο υπνοδωματίων στον Πρωταρά προς 8.000 - 15.000 λίρες (τότε), ίσως αυτοί σήμερα να νιώθουν δικαιωμένοι για την επιλογή τους. Λέω “ίσως” επειδή μπορεί στην πορεία το συγκρότημα στο οποίο αγόρασαν να αποδείχτηκε τόσο κακής ποιοτικής στάθμης, που σήμερα να είναι ένα ερείπιο. Στην πορεία, όμως, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο μάλλον έβγαλαν τα λεφτά τους.
Ξένη χαρά
Άτομα όμως που αγόρασαν πολύ αργότερα σε δεκαπλάσιες από τις πιο πάνω τιμές, μάλλον δεν νιώθουν και πολύ άνετα σήμερα για την επιλογή τους. Η πτώση τιμών που σημειώθηκε από το 2009 και μετά, σε σχέση με το ύψος των δανείων που έχουν σήμερα, καθιστά την επένδυση δυσβάσταχτη. Αλλά πέραν του καθαρά οικονομικού, ας δούμε το καθαρά πρακτικό του θέματος. Είναι αυτοί που λένε πως ένα εξοχικό είναι ξένη χαρά. Και αυτή η αντίληψη έχει τη λογική της. Έχετε ένα εξοχικό, το οποίο τον περισσότερο χρόνο είναι κλειστό. Πάτε ένα Σαββατοκύριακο. Θα σπαταλήσετε κάποιες ώρες να το καθαρίσετε για να το φέρετε σε κάποιο λογαριασμό και μετά θα έρθουν οι φίλοι σας για επίσκεψη και να τους φιλοξενήσετε. Αυτοί θα περάσουν κάποιες ώρες ενδεχομένως πολύ ωραία, αλλά όταν φύγουν, εσείς θα πρέπει να ξανακαθαρίσετε και εξουθενωμένοι να προσπαθήσετε να “απολαύσετε” τις ώρες που απομένουν πριν επιστρέψετε στη βάση σας. Αλλά και ξένη χαρά να μην είναι, πάλι το καθάρισμα, στήσιμο, ξεστήσιμο, κλείσιμο για ολιγοήμερες διακοπές μπορεί να αποτελεί αποκρουστικό παράγοντα, που τελικά σας κάνει να μετανιώνετε την ώρα που το αγοράσατε.
Τα άλλα έξοδα
Στη σημερινή εποχή και στα νέα δεδομένα της Κύπρου, έχετε επιπλέον ένα σωρό από έξοδα να ανησυχείτε. Δημοτικά τέλη, φόρος σκυβάλων, αποχετευτικά τέλη, δημοτικός φόρος ακίνητης ιδιοκτησίας, ηλεκτρισμός, υδατοπρομήθεια κλπ. Επιπλέον αν είστε σωστοί έναντι των υποχρεώσεών σας θα πρέπει να πληρώνετε κοινόχρηστα, πάγιο ταμείο συντήρησης, και ασφαλιστική κάλυψη. Αν έχετε κήπο και πισίνα, τα έξοδα είναι πολλαπλάσια. Όλα αυτά ανέρχονται σε κάποιες εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, ευρώ ετησίως, μόνο και μόνο για να λέτε πως έχετε εξοχικό. Αν λοιπόν αγοράζοντας ένα εξοχικό, σκοπός σας είναι να το έχετε κλειστό και να το ανοίγετε εκείνες τις λίγες φορές που θα το χρησιμοποιήσετε εσείς, ίσως τελικά η ιδέα να μην είναι η καλύτερη επενδυτική κίνηση που μπορείτε να κάνετε. Με τόση δέσμευση κεφαλαίων που απαιτείται, μπορείτε εναλλακτικά να αποφασίζετε κάθε φορά και έναν εναλλακτικό τόπο να επισκεφτείτε για διακοπές, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, να γνωρίσετε έτσι νέους τόπους, νέες κουλτούρες και να “ανοίξει το μάτι σας”. Αλήθεια, πόσα χρόνια διακοπές μπορείτε να αγοράσετε και πού, με -ας πούμε- 100.000 ευρώ εφάπαξ αγορά εξοχικού, αρκετές χιλιάδες τόκων και 1.000 ευρώ ετήσιο κόστος γενικής συντήρησής του για 20 χρόνια; Ο καθένας ας δώσει την απάντησή του.
Ενοικίαση
Αν όμως είστε διατεθειμένοι να προσφέρετε το εξοχικό σας προς ενοικίαση σε τρίτους, τότε το πράγμα μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό. Αν το προσφέρετε μακροπρόθεσμα -ας πούμε σε ετήσια βάση- τότε καλύπτετε τα έξοδα ετήσιας συντήρησής του και σας μένουν αρκετά χρήματα για να σας ενισχύουν οικονομικά ή/ και να καλύπτουν τις δόσεις του δανείου που χρηματοδότησε την αγορά του. Χρειάζεστε φυσικά τον αξιόπιστο ενοικιαστή, τον καλοπληρωτή που θα προσέχει την ιδιοκτησία σας αποφεύγοντας τη δημιουργία ζημιών. Δύσκολο εγχείρημα, αλλά όχι ακατόρθωτο. Φυσικά αυτή η επιλογή σάς αφήνει και χωρίς εξοχικό. Υπάρχει και η επιλογή της βραχυπρόθεσμης διάθεσης του εξοχικού σας. Αυτό απαιτεί μεγαλύτερη οργάνωση, σαφέστατα πιο πολύ τρέξιμο, αλλά το οικονομικό σας όφελος με σωστή διαχείριση είναι πολύ πιο υψηλό. Είναι πολύ πιθανό σε μια καλοκαιρινή σεζόν να εισπράττετε περισσότερα απ' όσα αν το ενοικιάζατε σε ετήσια βάση. Πελάτες σας θα είναι άτομα τα οποία επιθυμούν να κάνουν διακοπές στην περιοχή σας, αλλά δεν επιθυμούν να χαλάσουν πολλαπλάσια λεφτά για να την αράξουν σε ξενοδοχείο ή/ και δεν τους βολεύει το ξενοδοχείο. Για παράδειγμα, μια τετραμελής οικογένεια θα πρέπει να βολευτεί σε σουίτα ή δύο κανονικά δωμάτια σε ξενοδοχείο πληρώνοντας μερικές εκατοντάδες ευρώ ημερησίως, ενώ μπορεί να βολευτεί σε ένα δυάρι διαμέρισμα πληρώνοντας τα μισά λεφτά. Επιπλέον μπορείτε κι εσείς να το χρησιμοποιείτε όταν αποφασίσετε και είναι διαθέσιμο. Γι’ αυτό μια τέτοια επενδυτική κίνηση χρειάζεται αρκετή μελέτη πριν πραγματοποιηθεί.
*MRICS, CEO APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors
Ο Πρόεδρος του ΚΕΒΕ κ. Χριστόδουλος Ε. Αγκαστινιώτης
Κυρία Υπουργέ,
Κύριοι διοργανωτές της έκθεσης Property Show,
Αγαπητοί εκθέτες,
Φίλες και φίλοι,
Είναι με ιδιαίτερη χαρά που το ΚΕΒΕ έθεσε κάτω υπό την αιγίδα του την έκθεση ακινήτων Property Show 2018. Τέτοιες εκδηλώσεις επιβεβαιώνουν την κινητικότητα της οικονομίας και δείχνουν ότι ζωτικοί τομείς, όπως αυτός των ακινήτων, επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος.
Άλλωστε, η ανάκαμψη των ακινήτων φαίνεται και από τα επίσημα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας που δείχνουν για τον περασμένο Μάρτιο άνοδο κατά 23% στις πωλήσεις ακινήτων.
Όσον αφορά την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2018, οι πωλήσεις ακινήτων εκτοξεύθηκαν κατά 41% και σε πραγματικούς αριθμούς ανήλθαν στις 2.129, έναντι 1.505 την αντίστοιχη περίοδο του 2017.
Θετικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι η άνοδος στις πωλήσεις καλύπτει όλες τις επαρχίες της Κύπρου.
Οι εξελίξεις αυτές, που αναμένουμε ότι θα συνεχιστούν και το υπόλοιπο του 2018, λειτουργούν ως κινητήρια δύναμη για τη μεγάλη οικοδομική βιομηχανία του τόπου. Ταυτόχρονα, ενισχύουν τις επενδύσεις και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, δύο σημαντικότατες παράμετρους για την οικονομική ανάπτυξη του τόπου,
Το ΚΕΒΕ, που έχει ως μέλη του πολλούς επαγγελματίες του τομέα των ακινήτων, αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση από τις αποδόσεις του τομέα των ακινήτων. Και αυτό, γιατί οι προσπάθειες που καταβάλλει τόσο εντός, όσο και εκτός Κύπρου για τόνωση της κτηματαγοράς, άρχισαν να αποδίδουν καρπούς.
Βλέποντας τι γίνεται σε ανταγωνιστικές μας αγορές, πιστεύουμε ότι η Κύπρος είναι ένας ελκυστικός προορισμός για τους ξένους επενδυτές ακινήτων, ενώ η πολιτική μας για τη χορήγηση βίζας σε ξένους λειτουργεί ως επιπρόσθετο κίνητρο.
Ενθαρρυντικό είναι το περιβάλλον και για τους κύπριους αγοραστές ακινήτων και κυρίως τα νέα ζευγάρια, που επιζητούν στέγη για το μέλλον τους.
Εμείς, ως ΚΕΒΕ σε πλήρη συνεργασία με την κυβέρνηση, θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες μας για στήριξη του τομέα των ακινήτων.
Πιστεύουμε ότι ο τομέας αυτός, μαζί με τον τουρισμό, θα αποτελέσουν την ατμομηχανή της οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Στα πλαίσια αυτά, θα εντείνουμε τις προσπάθειες μας τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό για να βοηθήσουμε στην ενίσχυση της κτηματαγοράς.
Εκ μέρους του ΚΕΒΕ, θέλουμε να συγχαρούμε τους διοργανωτές της έκθεσης Property Show που είναι η Εταιρεία Επικοινωνίας, Δημοσιότητας, Εκδόσεων, Διαφημίσεων και Συνεδρίων FMW Financial Media Way και η μηνιαία εφημερίδα «ΑΚΙΝΗΤΑ».
Ακόμα συγχαίρουμε τους Υποστηρικτές και τους Χορηγούς αυτής της ενδιαφέρουσας έκθεσης, η οποία είμαστε σίγουροι ότι μπορεί να γίνει επίσης θεσμός για την Κύπρο.
Με αυτές τις σκέψεις, ευχόμαστε κάθε επιτυχία στην έκθεση, αλλά και στους εκθέτες.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Του Θέμη Πολυβίου
• Λόγω μειωμένων τιμών και εκτιμήσεων για ανάκαμψη της αγοράς
• Ξένοι επενδυτές στρέφονται προς την Ελλάδα
Στο μικροσκόπιο ξένων επενδυτών έχει τεθεί τελευταίως η αγορά ακινήτων της Ελλάδας και ειδικά της Αθήνας.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, το 2017 καταγράφηκε άνοδος των ξένων επενδύσεων σε ακίνητα της Ελλάδας της τάξης του 76,9%, έναντι του 2016. Σε πραγματικούς όρους εκτιμάται ότι η ελληνική αγορά ακινήτων προσέλκυσε κεφάλαια άνω των €500 εκατ. το 2017.
Η στροφή των ξένων επενδυτών ακινήτων (ιδιώτες και funds) προς την ελληνική αγορά ακινήτων αποδίδεται τόσο στις μειωμένες τιμές που επικρατούν σήμερα στην κτηματαγορά, όσο και στις προοπτικές που διαφαίνονται για άνοδο των τιμών στο μέλλον.
Για τις τιμές των ακινήτων, η Τράπεζα της Ελλάδας αναφέρει ότι το 2017 ήταν ακόμη πιο μειωμένες σε σχέση με το 2016, ενώ ειδικά οι τιμές των διαμερισμάτων το 2017 μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,4%.
Ενδεικτικό το πως βλέπουν οι ξένοι επενδυτές την αγορά ακινήτων της Ελλάδας είναι οι επισημάνσεις του αναλυτή της ρωσικής εταιρείας Tranio κ. Αρτέμ Σιτκόφ που αναφέρει ότι «σήμερα μετά την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών, οι τιμές κατοικιών στην Ελλάδα είναι αισθητά χαμηλότερες συγκριτικά με τις γειτονικές της χώρες. Σε σχέση με την Ισπανία και τη Γερμανία, οι αξίες είναι έως και 1,5 φορές χαμηλότερες, ενώ σε σχέση με την Ιταλία και την Αυστρία οι τιμές είναι 3 φορές χαμηλότερες».
Ένας άλλος λόγος που ωθεί πολλούς ξένους να αγοράζουν ακίνητα στην Αθήνα είναι και η αυξανόμενη ζήτηση για ενοίκιο. Λόγω της ραγδαίας ανόδου του τουρισμού, αλλά και της κίνησης (φοιτητές, επιχειρηματικός κόσμος, κλπ.) που παρουσιάζει η Αθήνα, πολλοί αξιοποιούν τα ακίνητα για ενοικίαση.
Με βάση τη σημερινή εικόνα, η αγορά ενοικίων έχει σταθεροποιηθεί με τάσεις ανόδου των τιμών στο άμεσο μέλλον.
Οι αποδόσεις των ακινήτων της Αθήνας παρουσιάζονται σταθερές, αλλά ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να αυξηθούν, λόγω της νέας ζήτησης τόσο για ενοίκιο όσο και για αγορές.
ΚΥΠΡΙΟΙ ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ
Μεταξύ των ιδιωτών, που αγοράζουν διαμερίσματα στην Ελλάδα περιλαμβάνονται και πολλοί Κύπριοι, οι οποίοι προτιμούν κυρίως τις περιοχές της Αθήνας. Οι Κύπριοι αγοράζουν διαμερίσματα είτε για επενδυτικούς λόγους, είτε για τις προσωπικές τους ανάγκες.
Πιστεύοντας ότι οι τιμές θα σημειώσουν άνοδο τα αμέσως επόμενα χρόνια, εκτιμούν ότι η επένδυση τους σε ακίνητα της Αθήνας θα τους αποφέρει κέρδος.
Στην αναθέρμανση της αγοράς ακινήτων συμβάλλει και η περιορισμένη δραστηριότητα νέων αναπτύξεων, με αποτέλεσμα η ζήτηση να καλύπτει σε κάποιο βαθμό την προσφορά κυρίως σε νέα ακίνητα.
Στο θετικό κλίμα που αρχίζει να διαμορφώνεται στην Ελλάδα είναι και τα στοιχεία για την οικονομία που δείχνουν ανάπτυξη 1,4% του ΑΕΠ. Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Fitch εκτιμά ότι το ΑΕΠ της Ελλάδας θα συνεχίσει να αναπτύσσεται κατά 2,1% το 2018 και 2,6% το 2019.
Σε γενικές γραμμές φαίνεται ότι η αγορά ακινήτων της Ελλάδας και ειδικά της Αθήνας παρουσιάζει ευκαιρίες, οι οποίες σε κάποιο κατοπινό στάδιο θα εξανεμιστούν, αν και εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για περαιτέρω βελτίωση των οικονομικών δεδομένων της χώρας και για συνέχιση του ανοδικού κύματος των ξένων επενδυτών.
Μετά από λεπτομερή μελέτη και προεργασία το ΕΤΕΚ ανακοίνωσε πρόσφατα πληροφορίες για το «Έργο Παροχής Ευκαιριών σε νέους αποφοίτους των κλάδων αρχιτεκτονικής και πολιτικής μηχανικής». Η υλοποίηση του έργου είναι αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ του ΕΤΕΚ, που έχει επιλεγεί ως Δικαιούχος για το Έργο, και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Το έργο αφορά νέους μέχρι 29 ετών, που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NotinEducation, EmploymentorTraining – NEETs) και στόχο έχει την καταβολή επιδόματος για σκοπούς πραγματοποίησης της απαιτούμενης από τον περί ETEK Νόμο, 12μηνης πρακτικής εξάσκησης. Διευκρινίζεται πως δεν είναι δυνατή η ένταξη στο έργο για περίοδο μικρότερη ή μεγαλύτερη των 12 μηνών.