Του Γιώργου Τ. Γεωργίου*
Η Λεμεσός ως συμπρωτεύουσα, ως η Επαρχία η οποία καταβάλλει στον κρατικό οικονομικό κουρβανά, περίπου το 1/3 της οικονομίας της χώρας αναμένει εδώ και χρόνια την εκτέλεση έργων που πολλές φορές εξαγγέλθηκαν , αλλά δυστυχώς ακόμα βρίσκονται στο ράφι.
Τόσο η Πόλη της Λεμεσού, οι Δήμοι, οι Κοινότητες, η Ύπαιθρος της Λεμεσού, όσο και οι πολίτες, ζουν και βιώνουν τα τελευταία χρόνια μια άνευ προηγουμένου υποσχεσιολογία, σε σημείο πλέον που φτάνει σε επίπεδα κοροϊδίας. Πιο κάτω αναφέρω σειρά σημαντικών έργων που χρονίζουν και αναμένουν το πράσινο φως της εκτέλεσης τους που δεν ανάβει ποτέ τα τελευταία χρόνια.
1) Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού
Τα προβλήματα είναι χρόνια και αφορούν τόσο την στελέχωση όσο και τον εξοπλισμό του. Πλείστες των κλινικών υπολειτουργούν λόγω έλλειψης Ιατρικού προσωπικού, ενώ οι λίστες αναμονής μεγαλώνουν μέχρι και με καθορισμό ραντεβού το 2020. Παρομοίως ελλείψεις υπάρχουν στο Διοικητικό και εργατικό προσωπικό. Το Νοσοκομείο λειτουργεί , χάριν της φιλοτιμίας και της υπερπροσπάθειας του προσωπικού, Ιατρικού και Νοσηλευτικού προσωπικού , καθώς και εργατικό προσωπικό.
Το Ακτινοθεραπευτικό και Καρδιοχειρουργικό, ούτε στα χαρτιά δεν υπάρχουν πλέον, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να ταλαιπωρούνται για να βρουν την υγεία τους, μεταβαίνοντας στη Λευκωσία ή και στον ιδιωτικό τομέα.
Το Νοσοκομείο Κυπερούντας και η Τοπική Αρχή ακόμα αναμένουν την επέκταση και αναβάθμιση του Τοπικού Νοσοκομείου, με τα προβλήματα να μεγεθύνονται καθημερινά.
2) Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου(ΤΕΠΑΚ)
Το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, ασφυκτιά και στην ουσία τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στη μέγγενη. Ενώ τα αποτελέσματα του, χρόνο με το χρόνο βελτιώνονται και καταξιώνεται στο διεθνή χώρο, ως ένα από τα καλύτερα νέα Πανεπιστήμια, εντούτοις η κρατική ενίσχυση δεν ανταποκρίνεται στο βαθμό που οι ανάγκες και οι απαιτήσεις επιβάλλουν. Ο Προϋπολογισμός του ΤΕΠΑΚ παραμένει καθηλωμένος εδώ και χρόνια, ενώ η ανάπτυξη του Γ΄ Πόλου και η αξιοποίηση του Οικισμού Βερεγγάρια για δημιουργία φοιτητικών εστιών και αθλητικών χώρων έμειναν διακηρύξεις στα χαρτιά.
3) Δρόμος Λεμεσού –Σαιττά
Πρόκειται για ένα έργο ζωτικής σημασίας για την Ύπαιθρο της Λεμεσού. Το έργο αυτό ανακοινώνεται κάθε χρόνο και επαναβεβαιώνεται η εκτέλεση του σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Δυστυχώς, και εδώ υπάρχει στασιμότητα που φτάνει στα όρια πρόκλησης. Λογικά η κυβέρνηση θα έπρεπε να αρχίσει την κατά φάση εκτέλεση του έργου, από το πάνω προς τα κάτω, δηλαδή από τον Σαιττά προς τη Λεμεσό, δεδομένης της οδικής δυσκολίας που υπάρχει και όχι από το πρώτο τμήμα του δρόμου μέχρι την Παλώδια, που είναι το εύκολο.
4) Τεχνολογικό Πάρκο στο Πεντάκωμο
Το έργο αυτό, το οποίο θεωρείται ζωτικής σημασίας έμεινε στα συρτάρια των κυβερνώντων. Καμία νεότερη ενημέρωση για το έργο, το οποίο συνδυάζει τεχνολογία και επιστήμη και μπορούσε να αναδείξει την χώρα μας και θα συνέβαλλε αποφασιστικά στην προώθηση της έρευνας και καινοτομίας, τομείς στους οποίους υστερούμε σημαντικά και των οποίων η ανάπτυξη θα δώσει χιλιάδες θέσεις εργασίας σε άνεργους νέους και ώθηση στην οικονομία.
5) Μέτρα Στήριξης της Υπαίθρου
Η ύπαιθρος της Κύπρου μαραίνει, φτωχαίνει καθημερινά και σε σημείο επικίνδυνο. Ειδικότερα οι 104 κοινότητες της Λεμεσού βρίσκονται επί ξήρου ακμής, φθίνουν καθημερινώς, εγκαταλείπονται με τον κόσμο της Υπαίθρου, απογοητευμένο και απαξιωμένο να αναζητά λύσεις ζωής στις πόλεις.
Χρειάζεται κατεπείγον Σχέδιο Δράσης, από την κυβέρνηση με βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα και κίνητρα. Πρωτίστως, υποδομές, ιατρεία, οδικού δικτύου, φορολογικά κίνητρα, σχέδια στέγης και νεανικής επιχειρηματικότητας.
Δεν μπορεί και δεν πρέπει να αφεθούν τα πράγματα σε ελεύθερη πτώση.
Ιδιαίτερη επιδείνωση μπορεί να φέρει επίσης το ξεπούλημα του Συνεργατισμού, όπου οι περιφερειακές ΣΠΕ ενδεχομένως να κλείσουν οριστικά, γεγονός το οποίο θα αποτελέσει και την ταφόπλακα της Υπαίθρου.
Είναι και πολλά έργα μικρότερης εμβέλειας που απασχολούν τους Δήμους και τις Κοινότητες, που περιμένουν την έγκριση ή την έναρξη τους, και τα οποία θα αναβαθμίσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών. Έργα που αφορούν αποχετευτικά όμβριων, λυμάτων, οδικά δίκτυα, αναβάθμιση Σχολικών κτιρίων, δημιουργία νέων εκπαιδευτηρίων και στήριξη των Συμβουλίων Κοινοτικού Εθελοντισμού (ΣΚΕ) για την προσφορά κοινωνικής πρόνοιας σε τοπικό επίπεδο.
Η αναγκαιότητα η κυβέρνηση να συγκεκριμενοποιήσει με ένα οδικό χάρτη, το όραμα της, τόσο για τις πόλεις, όσο και για την ύπαιθρο, είναι πλέον ζωτικής σημασίας. Η Λεμεσός δεν είναι επαίτης, αλλά απαιτεί αυτό που δικαιωματικά της ανήκει και όλοι οι φορείς που διεκδικούν. Είναι η ώρα των έργων, των αποφάσεων και όχι των αόριστων δεσμεύσεων και διακηρύξεων.!
Γιώργος Τ. Γεωργίου,
*Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού-Βουλευτής.
Του Γιώργου Κουκούνη*
“Η τήρηση άρτιου πρακτικού αποτελεί προϋπόθεση της χρηστής διοίκησης”
Η απαλλοτρίωση ακινήτου για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας αποτελεί σύνθετη διοικητική πράξη, η οποία συντελείται σε πρώτο στάδιο με την απόφαση της αρμόδιας αρχής να γνωστοποιήσει την πρόθεση της για απαλλοτρίωση συγκεκριμένου ακινήτου και στη συνέχεια ακολουθεί η απόφαση με βάση την οποία εκδίδεται το διάταγμα απαλλοτρίωσης, η οποία είναι και η εκτελεστή διοικητική πράξη που υπόκειται σε έλεγχο ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου. Η Διοίκηση, κατά τη λήψη μιας τέτοιας απόφασης που επηρεάζει ιδιοκτησιακά δικαιώματα, οφείλει να προβαίνει σε δέουσα έρευνα, να καταγράφει σε σχετικό πρακτικό όλα τα στοιχεία που επιδρούν στη διαμόρφωση της τελικής της κρίσης και να αιτιολογεί την απόφαση της, παρέχοντας τη δυνατότητα δικαστικού ελέγχου σε περίπτωση προσφυγής. Έχει νομολογηθεί ότι η απόφαση για απαλλοτρίωση απαιτεί την εξάντληση όλων των δυνατοτήτων επίτευξης του σκοπού με το λιγότερο επαχθή τρόπο και τα πρακτικά αποτελούν προϋπόθεση της χρηστής διοίκησης ως η μόνη αυθεντική πηγή για τα όσα συνθέτουν τη διαδικασία. Η Διοίκηση δεν νομιμοποιείται να αποπειράται εκ των υστέρων να νομιμοποιήσει παράνομη πράξη της, όπως είναι η διάνοιξη δρόμου χωρίς απαλλοτρίωση ή επίταξη, καθότι αυτό αντίκειται στις αρχές του διοικητικού δικαίου. Τέτοιες πράξεις της Διοίκησης πλήττουν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ιδιοκτησίας και οποιαδήποτε επέμβαση πρέπει να γίνεται με τρόπο και διαδικασίες που να μην αφήνουν αμφιβολίες και ερωτηματικά, όπως είναι η ετοιμασία σχεδίου που να καθορίζει επακριβώς την έκταση και το ακριβές μέρος του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου ώστε το διάταγμα απαλλοτρίωσης να περιβάλλεται με νομιμότητα.
Η απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου να εκδώσει διάταγμα απαλλοτρίωσης μέρους ακινήτου για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, δηλαδή για τη διαπλάτυνση/κατασκευή και εγγραφή δημόσιου δρόμου, αποτέλεσε το αντικείμενο προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο εξέτασε και το ζήτημα της μη τήρησης άρτιων πρακτικών από το Συμβούλιο. Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός, παρόλο που δεν δικογραφήθηκε στην αίτηση ακυρώσεως, κρίθηκε από το Δικαστήριο ότι συνδέεται άρρηκτα με τη σύνθεση και λειτουργία του συλλογικού οργάνου που αποτελεί θέμα δημόσιας τάξης και μπορεί να εξεταστεί αυτεπάγγελτα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Ο Δικαστής κ. Φ. Κωμοδρόμος, στην απόφαση του ημερ.23.3.2018 στην υπόθεση αρ.1448/2014, αναφέρεται στα ανωτέρω, όπως και στην ανάγκη τήρησης άρτιων πρακτικών ως προϋπόθεση για τη δυνατότητα δικαστικού ελέγχου, ανάγκη που κωδικοποιείται στο άρθρο 24 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου. Ο επηρεαζόμενος ιδιοκτήτης προσέβαλε τη νομιμότητα και την εγκυρότητα της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου να εκδώσει διάταγμα απαλλοτρίωσης μέρους του ακινήτου του, ισχυριζόμενος ότι η διοικητική πράξη είχε σκοπό την εκ των υστέρων νομιμοποίηση μιας εις βάρος του παρανομίας και δη της παράνομης επέμβασης που συντελέστηκε στο ακίνητο του για πολλά χρόνια με τη διάνοιξη και κατασκευή δρόμου, τον οποίο το Συμβούλιο συνεχίζει να συντηρεί και επισκευάζει. Το Δικαστήριο εστίασε την προσοχή του στο πρακτικό που βρίσκεται στο διοικητικό φάκελο, όπου καταγράφεται μία και μόνη παράγραφος αναφορικά με την προσβαλλόμενη απαλλοτρίωση, χωρίς να καταγράφεται οποιαδήποτε τυχόν συζήτηση μεταξύ των μελών του Συμβουλίου, δεν φαίνεται ποιος τήρησε το πρακτικό, αλλά και το πλέον σημαντικό, δεν φέρει οποιαδήποτε υπογραφή. Η διαπίστωση του Δικαστηρίου ήταν ότι επρόκειτο για ελλιπές πρακτικό που ουδόλως ανταποκρινόταν στο άρθρο 24 του Νόμου.
Το Δικαστήριο τόνισε ότι πέραν της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου να προχωρήσει στην επίδικη απαλλοτρίωση, ουδέν αναφέρεται στο συγκεκριμένο πρακτικό ως προς το τι λήφθηκε υπόψη για τη λήψη της εν λόγω απόφασης. Το Συμβούλιο όφειλε να καταγράψει τα στοιχεία που διαμόρφωσαν την τελική του κρίση, ιδιαίτερα μάλιστα εφόσον υφίσταντο έντονες αντιδράσεις εκ μέρους του αιτητή για την επίδικη απαλλοτρίωση, καθώς και ισχυρισμοί περί παράνομα κατασκευασμένου δρόμου χωρίς προηγούμενη έγκριση. Το Δικαστήριο περαιτέρω έκρινε ότι πέραν της ανεπάρκειας της έρευνας εκ μέρους του Συμβουλίου, και η αιτιολογία που δόθηκε επί του θέματος ήταν ανεπαρκής. Όφειλε να καταγράψει στο πρακτικό γιατί δεν ήταν προτιμητέα οποιαδήποτε άλλη λιγότερο επαχθής λύση από την τελικώς επιλεγείσα, έχοντας βεβαίως κατά νου και την πάγια και διαχρονική νομολογιακή προσέγγιση ότι η απαλλοτρίωση είναι δυσμενέστατο και επαχθές μέτρο, διότι αποστερεί τον ιδιοκτήτη της γης από την περιουσία του και ότι η φύση μιας τέτοιας απόφασης προϋποθέτει έρευνα και εξάντληση των δυνατοτήτων επίτευξης του επιδιωκόμενου σκοπού, με άλλο, λιγότερο επαχθή τρόπο. Κατέληξε ότι υφίστατο και ζήτημα έλλειψης δέουσας έρευνας, αλλά και ανεπαρκούς αιτιολόγησης της επίδικης διοικητικής πράξης, την οποία ακύρωσε.
*Δικηγόρου στη Λάρνακα
Του Μάριου Μαυρίδη*
Η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στο 5% για σκοπούς αγοράς πρώτης κατοικίας, αποτελεί κοινωνικό μέτρο το οποίο ισχύει και σε άλλες χώρες, και αποσκοπεί στην ενθάρρυνση και διευκόλυνση της ιδιοκατοίκησης. Ο συντελεστής του 5% ισχύει για τα πρώτα 200 τ.μ., τα οποία φορολογούνται με 5% ενώ τα υπόλοιπα με 19%. Δηλαδή, αν η αγορά αφορά κατοικία 300 τ.μ., τα πρώτα 200 τ.μ. φορολογούνται με 5% ΦΠΑ και τα υπόλοιπα 100 τ.μ. με 19%.
Το μέτρο αυτό ισχύει ανεξάρτητα από την αξία της οικιστικής μονάδας και ανεξάρτητα από την εισοδηματική ή οικονομική κατάσταση του ζευγαριού. Με λίγα λόγια, κάποιος Κύπριος ή ξένος, ο οποίος μπορεί να είναι και εκατομμυριούχος, μπορεί να επωφεληθεί του κοινωνικού αυτού μέτρου αγοράζοντας διαμέρισμα ή κατοικία με εμβαδόν 200 τ.μ. αλλά με αξία ενός εκατομμυρίου ευρώ και να πληρώσει 5% ΦΠΑ αντί 19%. Αυτό είναι όντως ένα κοινωνικό μέτρο αλλά περισσότερο για τους πλούσιους παρά για τους φτωχούς.
Ανεξάρτητα ιδεολογίας, είναι γενικά παραδεκτό ότι η κοινωνική πολιτική απευθύνεται σε χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, τα οποία δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να απολαύσουν βασικά αγαθά, όπως στέγη, υγεία και παιδεία.
Η πολιτεία έχει ευθύνη να στηρίξει τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, έτσι που να μπορούν και αυτά να απολαμβάνουν βασικά αγαθά της κοινωνίας, αλλά να έχουν και ίσες ευκαιρίες με αυτούς που κερδίζουν περισσότερα. Το μέτρο του 5% ΦΠΑ για σκοπούς πρώτης κατοικίας εξυπηρετεί βεβαίως και τους φτωχούς αλλά πολύ περισσότερο τους πλούσιους με τεράστιο κόστος για το κράτος.
Η πολιτεία εφαρμόζει κοινωνική πολιτική στα μέτρα των οικονομικών της δυνατοτήτων επιδοτώντας τους φτωχούς, όμως στην περίπτωση του 5% ΦΠΑ για σκοπούς πρώτης κατοικίας, έχω τη άποψη ότι το μέτρο αυτό λειτουργεί αντίστροφα, μάλλον οι φτωχοί επιδοτούν τους πλούσιους.
Για παράδειγμα, αν κάποιος αγοράσει πολυτελές διαμέρισμα στο 24 όροφο ενός πύργου, με θέα τη θάλασσα, αξίας ενός εκατομμυρίου ευρώ, εξοικονομεί €140,000 ενώ ο φτωχός που αγοράζει διαμέρισμα αξίας €100,000 εξοικονομεί €14,000.
Ένα κοινωνικό μέτρο το οποίο επιδοτεί τον πλούσιο 10 φορές περισσότερο από τον φτωχό. Με την μείωση του ΦΠΑ στο 5% για σκοπούς αγοράς πρώτης κατοικίας στερεί σημαντικά έσοδα από το κράτος, τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν για σκοπούς ανάπτυξης ή ακόμα να μειώσει άλλες φορολογίες που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Αλλά είναι και αυτοί που δεν μπορούν να αγοράσουν διαμέρισμα για σκοπούς πρώτης κατοικίας, και απλά ενοικιάζουν. Αυτοί είναι οι φτωχοί εργαζόμενοι που δεν κερδίζουν αρκετά για να αγοράσουν στέγη για να επωφεληθούν της μείωσης του ΦΠΑ στο 5%, αλλά ούτε και εμπίπτουν στις πρόνοιες του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος για να δικαιούνται επιδότηση ενοικίου. Όλοι αυτοί λοιπόν, που ίσως να είναι και η πλειοψηφία των νοικοκυριών, πληρώνουν φόρους για να δικαιούνται οι υπόλοιποι εξ ημών επιδότηση για αγορά πρώτης κατοικίας μέσω του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ.
Άποψη μου είναι ότι αυτό το μέτρο της μείωσης το ΦΠΑ στο 5% για σκοπούς αγοράς πρώτης κατοικίας πρέπει άμεσα να καταργηθεί, και να αντικατασταθεί με μια εφάπαξ χορηγία προς νεαρά ζευγάρια που έχουν αγοράσει μικρή κατοικία και την έχουν χρησιμοποιήσει ως πρώτη κατοικία για περίοδο 10 ετών, με αποδείξεις. Η χορηγία θα πρέπει να παραχωρείται με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια αφού είναι κοινωνικό μέτρο.
*Καθηγητής Οικονομικών Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, βουλευτής Κερύνειας ΔΗΣΥ, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Του Αντώνη Λοΐζου F.R.I.C.S.*
Η νέα κατάσταση πραγμάτων με τα νέα πολυώροφα έργα και την κατά πολύ αναβαθμισμένη ποιότητα των μονάδων και περιλαμβανομένων και των διάφορων υπηρεσιών που προσφέρονται, έχει προκαλέσει και παράπλευρες συνέπειες για τις υπόλοιπες οικιστικές μονάδες (διαμερίσματα).
Οι πιο προχωρημένοι developers έχουν αρχίσει να μελετούν την προοπτική κατασκευής νέων μονάδων καλής ποιότητας με στόχο ευκατάστατα νεαρά ζευγάρια που δίδουν σημασία ιδιαίτερα την ποιότητα των τελειωμάτων παρά στην τιμή διάθεσης ως τέτοια. Έργα πολυκατοικιών ψηλής ποιότητας όχι επί της παραλίας παρουσιάζονται σε αυξητική μορφή στην Λεμεσό ιδιαίτερα και επειδή όλα είναι σχετικά, είναι λογικό σε περιοχές όπως η Νεάπολις της Λεμεσού, Hilton και Πλατύ Λευκωσίας και Μακένζυ Λάρνακας να ακολουθούν και αυτές τις νέες τάσεις. Οι δικές μας εμπειρίες όπως εξελίσσονται τα σχέδια είναι ο σχεδιασμός διαμερισμάτων 2 υπνοδωματίων (γύρω στα 100 τ.μ. + 25% βεράντες) και τριών υπνοδωματίων 120 τ.μ. + 25% βεράντες. Η πρόσφατη αύξηση των καλυμμένων βεραντών από 20% σε 25% και ακόμη και η αύξηση στο πλάτος των κοινόχρηστων διαδρόμων βοηθά την όλη ποιότητα ζωής και εμφάνιση των πολυκατοικιών.
Ιδανικά σε τι κατατάσσουμε ως τα νέα διαμερίσματα νέας γενιάς ποιότητας θέτουμε ορισμένες προδιαγραφές:
•Πολυκατοικίες με μέγιστο αριθμό 10-12 μονάδες
•Κάθε μονάδα με αποθήκη και ιδανικά μεγάλη με παροχή υπηρεσίας που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για υπηρεσιακούς σκοπούς
•1-2 χώροι στάθμευσης ανά μονάδα
•Άνετη είσοδος πολυκατοικίας και με διάκοσμο
•Ψηλής ποιότητας ανελκυστήρες είτε semi-panoramic ή panoramic
•Κοινόχρηστοι χώροι ορόφων – όσο το δυνατό πιο άνετους
•Κάμερα (έγχρωμη) εισόδου, σύστημα ασφάλειας και πυρασφάλειας ανά μονάδα
•Κάθε υπνοδωμάτιο με ιδιωτικό ντους ή τουλάχιστον το ένα υπνοδωμάτιο (στα 2) και ένα κοινόχρηστο ή στα 3 υπνοδωμάτια, 2 με ιδιωτικό και ένα κοινό μπάνιο/w.c.
•Μοντέρνες κουζίνες, ενσωματωμένες, με τους κατάλληλους μηχανισμούς και παροχές για πλυντήρια ρούχων-πιάτων, διπλά sinks, με όλες τις μοντέρνες προδιαγραφές (ίδε Ιταλικού τύπου σχεδιασμό).
•Εγκατάσταση εξ’ αρχής συστήματος κλιματισμού ταβανιού και πρόνοια για ανεμιστήρες, περιλαμβανομένων και βεραντών.
•Ψευδοροφές, spot lights, σύστημα σε όλους τους χώρους για τηλεόραση κλπ.
•Χρήση σπάτουλας/γυψοσανίδας σε όλους τους χώρους
•Αυστηροί κανονισμοί για κοινόχρηστα (ίδε προηγούμενο μας άρθρο για την «Κατάρα» μη πληρωμής κοινοχρήστων).
•Η ευχέρεια που δίδεται τώρα σε κάποιο βαθμό στην αύξηση των ορόφων κατά 2 είναι ότι το καλύτερο προσφέροντας αυξημένη ιδιωτικότητα και εμφάνιση (ίδε περιοχές όπως Πλατύ Αγλαντζιάς)
•Ηχομόνωση/θερμομόνωση αντικατοπτρίζεται στο θέμα ποιότητας
•Τα υπόλοιπα στοιχεία είναι εκείνα που θεωρούνται τώρα ως συνήθη π.χ. διπλά γυαλιά, αλουμίνια καλής ποιότητας, γρανίτες στις κουζίνες, εξαερισμό κλπ κλπ
Αναγκαία είναι η επιλογή καλής τοποθεσίας και η ποιότητα του περιβάλλοντος. Με τις «νέες» τιμές όμως που επικρατούν π.χ. Λεμεσός πλησίον της παραλίας γύρω στις €10.000/τ.μ., τιμές πώλησης της τάξης των €3.000/τ.μ. δεν θεωρείται υπερβολική για περιοχή πλησίον της θάλασσας, ενώ στην Λευκωσία με τιμές Μακαρίου των €4.000/τ.μ., δεν θα είναι υπερβολική μια χρέωση της τάξης των €2.500/τ.μ. Στην Λάρνακα σε απόσταση περπατήματος από την παραλία – ίδε περιοχή Μακένζυ επικρατούν παρόμοιες τιμές €2.500/τ.μ.
Είναι δεδομένο ότι οι τιμές πώλησης που δίδονται δεν είναι γενικής οικονομικής δυνατότητας και έτσι να μην εκληφθεί ότι όλοι οι προτιθέμενοι αγοραστές έχουν και την δυνατότητα αγοράς ή/και την χρηματοδότηση με τους υφιστάμενους χρηματοδοτικούς περιορισμούς από τους χρηματοδότες, ενώ οι άσχημες εμπειρίες του παρελθόντος για υποθήκες κλπ θα πρέπει τώρα να ληφθούν υπόψη και να συνοδεύεται με κάποιου είδους εγγύηση τράπεζας ή άλλως πως, ως επίσης και για την ημερομηνία έκδοσης τίτλου. Ασφαλώς και εάν υπάρχει υποθήκη στο κτήμα το λεγόμενο release των μονάδων θα πρέπει να θεωρηθεί ως εκ του ουκ άνευ κατά την υπογραφή του συμβολαίου πώλησης.
Δυστυχώς όπως είναι οικοδομικοί κανονισμοί δεν προσφέρονται για ευφάνταστη αρχιτεκτονική και η μεγάλη προσφορά προς πώληση οικοπέδων προσφέρουν εναλλακτικές επιλογές. Σίγουρα οι παλιοί καλοί καιροί δεν είναι πλέον μαζί μας και ο developer θα πρέπει να έχει αρκετά κεφάλαια για ιδίαν χρήση και να μην βασίζεται στις προπωλήσεις.
*Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες Λτδ – Εκτιμητές Ακινήτων & Διαχειριστές Έργων Ανάπτυξης
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Του Στέλιου Αχνιώτη*
Η διαχείριση που τυγχάνει η χερσόνησος του Ακάμα, είναι ένας καθρέφτης της νοοτροπίας που μας διακατέχει στις περισσότερες εκφάνσεις της πολιτικής και κοινωνικής μας συμπεριφοράς. Αν την σεβόμασταν, την προστατεύαμε και την αναδεικνύαμε ορθολογιστικά, όπως της αξίζει και όπως θα έπρεπε, θα μπορούσε στα όριά της να αναπτυχθεί μια χρυσοφόρα τουριστική βιομηχανία. Δεκάδες χωριουδάκια γύρω από τον Ακάμα, μπορούν να προσφέρουν στον Κύπριο και ξένο επισκέπτη την παραδοσιακή νησιωτική φιλοξενία, στηριγμένη στα έθιμα του τόπου μας, με θεματικό επίκεντρο τη σπάνια άγρια φυσική ομορφιά της χερσονήσου. Αυτό που αναζητά και θέλει να ζήσει η συντριπτική πλειοψηφία των ταξιδιωτών του 21ου αιώνα.
Τι θα προσφέρει στον τουρίστα, που ήρθε για να επισκεφθεί τον ξακουστό Ακάμα, η παράγκα, είτε αυτή βαπτίστηκε αναψυκτήριο είτε μπαράκι, που στήθηκε βιάζοντας κάθε λογική, κανόνα, νόμο ή καλαισθησία; Στον ξακουστό Ακάμα όμως, εκείνη η παράγκα είναι μια πληγή θανατηφόρα και θα είναι για πολλά χρόνια, ακόμα και αν σήμερα κατεδαφιστεί. Γιατί έδιωξε από εκείνο το σημείο, ζώα, πουλιά, ερπετά και βλάστηση και μόλυνε έδαφος και υπόγεια ύδατα με τα απόβλητά της. Είναι και πληγή για την κακή εικόνα που έδωσε στους επισκέπτες του χώρου και τη μετέφεραν πίσω στις πατρίδες τους, στις αναμνήσεις, στις φωτογραφικές τους. Κρίμα και άδικο.
Τριάντα χρόνια τώρα, καμιά κυβέρνηση δεν κατάφερε να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να δώσει οριστικό τέλος στην καταστροφή του Ακάμα. Κομματικά συμφέροντα, η έλλειψη οράματος και ειλικρινούς περιβαλλοντικής ευαισθησίας, καταδικάζουν μία περιοχή που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεχώρισε για τη μοναδικότητά της και τόνισε την ανάγκη προφύλαξής της. Οι ξένοι το βλέπουν, οι Κύπριοι αδιαφορούν ή κάνουν πως δεν βλέπουν. Δυστυχώς.
Τον Απρίλιο του 2018 η Έκθεση Αξιολόγησης της Εφαρμογής του Σχεδίου Natura 2000, παρουσιάζει την Κύπρο να αποτυγχάνει να προστατεύσει περιοχές της μεγάλης περιβαλλοντικής σημασίας, όπως ο Ακάμας. Στην Κύπρο, που ήδη πέραν του 7% των εδαφών της έχουν ερημοποιηθεί. Στην Κύπρο όπου το 56,7% των περιοχών της βρίσκεται σε κρίσιμη κλιματολογικά κατάσταση, ενώ το 42,6% σε ευαίσθητη κατάσταση. Τα πιο πάνω στοιχεία, παρουσιάστηκαν στην Κυπριακή Βουλή το 2015 και μαζί σημείωναν πως σε λιγότερα από 50 χρόνια, οι κρίσιμες περιοχές θα αγγίξουν το 71,4% και τέλη του αιώνα το 84,7%. Μόλις το 1,5% της Κύπρου, ουσιαστικά η κορυφογραμμή του Τροόδους, δεν απειλείται από ερημοποίηση. Η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ιωάννα Παναγιώτου, τόνισε τότε ότι η ερημοποίηση απειλεί την ευημερία του πληθυσμού και τόνισε ότι απαιτείται μηδενική ανοχή στην υποβάθμιση της γης.
Το δράμα είναι ότι κάποιοι πιστεύουν ή θέλουν να μας πείσουν, ότι η ευημερία του πληθυσμού βρίσκεται μέσα στην αλόγιστη κατασκευαστική ανάπτυξη του Ακάμα, όπως ακριβώς έγινε και γίνεται στην υπόλοιπη Κύπρο στο όνομα του πρόσκαιρου κέρδους.
Την περασμένη βδομάδα σε γραπτή δήλωσή μου σημείωσα, μεταξύ άλλων, ότι μετά από δεκάδες ανακοινώσεις τα τελευταία 20 χρόνια, επί τόπου επισκέψεις, συναντήσεις με υπουργούς, βουλευτές και άλλους τόσους αρμόδιους, ακόμα και νομικές προσφυγές, ως Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου νιώθουμε πλέον ότι σε αυτό τον τομέα δεν έγιναν ουσιαστικά βήματα προόδου. Τόνισα ότι μας λυπεί το γεγονός ότι ακόμα και η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μας βοήθησε να παραδειγματιστούμε από τις καλές πρακτικές άλλων εταίρων μας που έχουν να προστατεύσουν περιοχές Natura δεκαπλάσιας έκτασης από τον Ακάμα.
Ναι, επιβάλλεται η ύπαρξη ισχυρής πολιτικής βούλησης για οριστική λύση και αυστηρή νομοθετική ρύθμιση για εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών για τη Φύση. Είναι τραγωδία, γιατί σε ένα νησί που οι κλιματικές αλλαγές έχουν εδώ και χρόνια τρίξει τα δόντια τους, οι ελάχιστες περιοχές που θα έπρεπε να προστατεύονται ως κόρη οφθαλμού, αφήνονται ως βορά στις ορέξεις καιροσκόπων και ασυνείδητων.
Η Κύπρος, έχει αναγνωριστεί από την Ευρώπη ως μία από τις 22 περιοχές ενδημικών ειδών και ως μια από τις τρεις ευρωπαϊκές περιοχές που διαθέτουν δύο ή περισσότερα περιορισμένα είδη πτηνών. Λέγεται ότι ο Ακάμας είναι η τελευταία παράκτια περιοχή στην Κύπρο που έχει παραμείνει παρθένα, όμως καθημερινά αποδεικνύεται ότι οι βιαστές αφήνονται να δρουν ανενόχλητοι και ατιμώρητοι.
*Πολιτικός Μηχανικός, Πρόεδρος ΕΤΕΚ.
Του Γιώργου Κουκούνη*
‘‘Η προσφορά καθυστερημένου ενοικίου μπορεί να γίνει με πληρωμή μετρητών, επιταγή ή τραπεζική εντολή’’
Ο ενοικιαστής που οφείλει καθυστερημένα ενοίκια υποχρεούται να προβεί σε προσφορά τους προς τον ιδιοκτήτη με πληρωμή μετρητών, επιταγή ή τραπεζική εντολή, μεταθέτοντας την ευθύνη στους ώμους του ιδιοκτήτη ότι αδικαιολόγητα αρνήθηκε την είσπραξη τους. Τυχόν μη αποδοχή επιταγής του ενοικιαστή και μη εξαργύρωση της εμποδίζει τον ιδιοκτήτη να επικαλεστεί την ύπαρξη καθυστερημένων ενοικίων με σκοπό την έξωση του ενοικιαστή και μάλιστα θέσμιου. Νομίμως οφειλόμενο ενοίκιο καθίσταται πληρωτέο όταν η καθορισμένη ημέρα πληρωμής του έφθασε και ο ενοικιαστής παραλείπει να το πληρώσει. Η υπερημερία του ενοικιαστή δεν νομιμοποιεί τον ιδιοκτήτη να αρνηθεί την είσπραξη οφειλόμενου ενοικίου, ούτε και τον τρόπο προσφοράς της πληρωμής του. Η προσφορά του ενοικίου μπορεί να γίνει είτε από τον ίδιο τον ενοικιαστή είτε από τρίτο πρόσωπο κατόπιν εξουσιοδότησης του. Ο ιδιοκτήτης για να επιτύχει την ανάκτηση της κατοχής ακινήτου του που καλύπτεται από το ενοικιοστάσιο λόγω καθυστερημένων ενοικίων οφείλει να στείλει γραπτή ειδοποίηση απαίτησης προς τον ενοικιαστή και 21 ημέρες μετά την επίδοση της να οφείλεται ενοίκιο ή μέρος του και το ποσό αυτό να μην έχει προσφερθεί. Επιπρόσθετα την ημέρα καταχώρησης της αίτησης έξωσης θα πρέπει να οφείλεται ενοίκιο ή μέρος του και εντός 14 ημερών από την επίδοση της αίτησης στον ενοικιαστή, αυτός να μην έχει καταβάλει τα οφειλόμενα ενοίκια. Οι προϋποθέσεις αυτές θα πρέπει να ικανοποιούνται ώστε ο ιδιοκτήτης να νομιμοποιείται στην καταχώρηση της αίτησης για έξωση του θέσμιου ενοικιαστή.
Το αποτέλεσμα της προσφοράς της πληρωμής ενοικίου (tender of rent) αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, το αντικείμενο εξέτασης από την Πρόεδρο του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων κα Λ.Σ. Καμμίτση στην απόφαση της ημερ.30.4.2018 στην αίτηση Ε197/14, κατά πόσο νομιμοποιεί τον ιδιοκτήτη να απαιτήσει την ανάκτηση της κατοχής του ακινήτου του. Η περίπτωση αφορούσε ιδιοκτήτη, ο οποίος δεν αποδέχθηκε την προσφορά πληρωμής καθυστερημένων ενοικίων με επιταγή του ενοικιαστή που εστάλη με επιστολή του δικηγόρου του, παρόλο που μια τέτοια πρακτική είχε καθιερωθεί. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο ιδιοκτήτης αδικαιολόγητα δεν αποδέχθηκε και δεν εξαργύρωσε την επιταγή του ενοικιαστή, αφού η προσφορά (tender) των οφειλόμενων ενοικίων έγινε εντός της περιόδου των 21 ημερών από την επίδοση της ειδοποίησης. Ενώπιον του Δικαστηρίου υπήρχε μαρτυρία ότι ο ιδιοκτήτης δεν αποδεχόταν πληρωμές ενοικίων από τον ενοικιαστή και συνεπώς ο ιδιοκτήτης δεν είχε αποσείσει το βάρος απόδειξης ότι οφείλονταν ενοίκια και ότι δεν είχαν προσφερθεί. Με αναφορά στο αγγλικό σύγγραμμα Megarry, το Δικαστήριο ανέφερε ότι το ενοίκιο είναι νομίμως οφειλόμενο μόλις η καθορισμένη ημερομηνία πληρωμής του έχει φθάσει. Στην απουσία κωλύματος ή τροποποίησης των όρων της ενοικίασης, όπως είναι και η περίπτωση ιδιοκτήτη που αποδέχεται την εκπρόθεσμη πληρωμή για μεγάλο χρονικό διάστημα αδιαμαρτύρητα και χωρίς να δώσει οποιαδήποτε προειδοποίηση προς τον ενοικιαστή ότι η εμπρόθεσμη πληρωμή του ενοικίου θα απαιτείται στο μέλλον. Όμως, ο ιδιοκτήτης για να επικαλεστεί την καθυστέρηση, πρέπει να αποδείξει ότι κατά το χρόνο που υπέβαλε την αίτηση για ανάκτηση της κατοχής, όχι μόνο οφείλεται νομίμως ενοίκιο αλλά και ότι δεν έχει πληρωθεί. Κατ’ ακολουθία, δεν εκδίδεται διάταγμα ανάκτησης της κατοχής εάν κατ’ εκείνο το χρόνο το ενοίκιο είχε προσφερθεί, ακόμη και αν ήταν οφειλόμενο, διότι αν και δεν πληρώθηκε εμπρόθεσμα, εντούτοις «πληρώθηκε».
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω και ότι δεν τέθηκε θέμα εξ υποσχέσεως κωλύματος εκ μέρους του ιδιοκτήτη, το Δικαστήριο έκρινε ότι η υποχρέωση καταβολής ενοικίου είναι υποχρέωση του ενοικιαστή και δεν μπορεί να εξαρτηθεί και να ικανοποιηθεί από οποιαδήποτε διευκόλυνση του ιδιοκτήτη, π.χ. αν προσέρχεται ο ίδιος να εισπράττει ή όχι. Ακόμα και στην περίπτωση που ο ενοικιαστής καταβάλει ολόκληρο το οφειλόμενο ποσό μετά την καταχώρηση της αίτησης, το Δικαστήριο διατηρεί την εξουσία έκδοσης του διατάγματος έξωσης εφόσον υπάρχουν τέτοιοι λόγοι όπως η συστηματική καθυστέρηση καταβολής του ενοικίου. Ο ενοικιαστής πρέπει να πληρώνει το ενοίκιο στο πρόσωπο που δικαιούται να το εισπράττει, σε μετρητά, το ακριβές ποσό θα πρέπει να προσφερθεί και στην περίπτωση επιταγής, εάν αυτή εισπραχθεί, η πληρωμή της είναι υπό αίρεση μέχρι να εξαργυρωθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ιδιοκτήτης δεν εισέπραξε προσφερθέντα ενοίκια, δεν αποδέχθηκε και δεν εξαργύρωσε την επιταγή του ενοικιαστή και όπως ανέφερε, η πληρωμή του ενοικίου δεν ήταν η ουσιαστική διαφορά του με τον ενοικιαστή, γι’ αυτό και το Δικαστήριο έκρινε την απαίτηση του ιδιοκτήτη αδικαιολόγητη.
*Δικηγόρου στη Λάρνακα